تاریخ كوفه

كوفه منطقه اي حاصل¬خيز در سمت غربي رود فرات است كه بنابر نظر مشهور در سال 17 قمري[1] به علت موقعيت جغرافيايي و متناسب بودن آب و هوا به عنوان محل اسكان نيروهاي نظامي كه به فتوحات در شرق اسلامي اشتغال داشتند، انتخاب گرديد[2]؛ هر چند پيشينه تاريخي آن را به روزگار پيشداديان نيز رسانيده اند.[3]
كوفه يكي از مناطق استراتژيك است كه وقوع برخي رخدادهاي تأثيرگذار در اين ناحيه آن را از ساير نقاط جهان اسلام متمايز ساخته است. انتخاب آن به عنوان مركز حكومت توسط امام علي(ع)؛ مركز ثقل قرار گرفتن آن در بسياري از قيام ها از عاشوراي سال 61 گرفته تا قيام هاي علويان و عباسيان؛ و همچنين مطرح بودن به عنوان يكي از مراكز علمي، آن را حائز اهميت ساخته است.
از سوي ديگرعكس العمل هايي كه در طول تاريخ، مردم كوفه نسبت به مسائل نشان داده اند، باعث ايجاد نوعي نگرش خاص نسبت به رهبران و نيز مردم شده است. مردم كوفه به عنوان افرادي دمدمي مزاج و پيمان شكن نسبت به رهبران شناخته شده اند. درباره رهبران نيز اين سؤال مطرح است كه چرا با وجود اين خصيصه اخلاقي كوفيان، همواره به آنان چشم اميد بسته اند.
در اين مقاله سعي بر اين است با تكيه بر واقعه عاشورای سال 61 قمری از دو بعد به شخصيت شناسي مردم كوفه پرداخته شود. 1- بررسي حدود و ثغور مسائل و شبهات مطرح نسبت به رهبران و مردم كوفه 2- پاسخ به سؤالات. در این راستا در ابتدا نکاتی چند راجع به مردم کوفه و رهبران متذکر می گردیم.
الف) کوفیان
1-  در بدو تأسیس کوفه اولین ساکنان آن را قبايل نزاري و يمني تشكيل مي دادند؛ امّا به مرور زمان و گسترش فتوحات، ساير قبايل و عناصر غير عرب كه شامل موالي (اسيران جنگي، روستائيان و كشاورزان، پيشه وران و صنعت گران، تازه مسلمانان)، حمراء ديلم، اسواران،[4] سيابجه[5]  مي شدند به تركيب جمعيتي شهر اضافه گشتند.[6]جمعيت كوفه در سال هاي اول تأسيس بالغ بر 24هزار نفر و در سال60 قمري در حدود 140هزار نفر تخمين زده مي شود. [7] و این در حالی است که جناب مسلم بن عقیل در نامه خویش به امام حسین(ع) تعداد بیعت کنندگان را بیست هزار تن دانست.[8]
2- شيعيان اعتقادي؛[9] تنها بخش كوچكي از مردم كوفه را تشكيل مي دادند. در زمان بيعت با امام علي(ع) ايشان تنها پنجاه نفر شيعه اعتقادي داشتند.[10] در زمان قيام امام حسين(ع) نيز بسياري از همين شيعيان در دوران معاويه دستگير شده و يا به شهادت رسيده بودند و از زمان امام صادق(ع) بود كه به تدريج شيعيان اعتقادي در اين شهر رو به گسترش نهادند. ساير افراد جزء شيعيان سياسي ايشان به حساب مي آمدند  و اين در حالي بود كه حتی در زمان امام صادق(ع) بخشی از مردم کوفه پيرو فرقه هاي اهل سنت به شمار مي رفتند.[11]حتي برخي از آنان یهودیان و مسيحياني بودند كه در ناحيه كوفه اسكان داده شده بودند.[12]
3-  هرچند كوفيان مسلمان شده بودند؛ امّا مواردي چند كه نشانه هاي سنت جاهلي در بين آن ها بود، باعث اختلاف در بين آن ها مي شد. برتري طلبي قبيله اي، قدرت طلبي رؤسا، احساس برتري عرب ها نسبت به موالي از نمونه هاي آن به شمار مي رود.[13]
ب) حاکمان و رهبران سیاسی
1- بررسی دیدگاه رهبران نشانگر دوگانگی رفتار کوفیان می باشد. به عنوان نمونه عمر درباره مردم كوفه مي گويد: «از شما مردم كوفه چه كشيدم! اگر مسلمان متقي را بر شما فرمانروايي دهم، مي گوييد ضعيف است و اگر گناهكاري را حكومت دهم، مي گوييد فاسق است».[14]
امام علي(ع) نيز از يك سو مي فرمايند: «من شما را از ميان همه شهرها برگزيده ام و بر آن هستم كه در ميان شما فرود آيم زيرا از مودّت و محبّت شما نسبت به خود كه به خاطر خدا و پيامبر است، اطلاع دارم.»[15] و از سويي ديگر مي فرمايند: «بدن هاي شما در كنار هم، اما افكار و خواسته هاي شما پراكنده است. سخنان ادعايي شما سنگ هاي سخت را مي شكند؛ ولي رفتار سست شما دشمنان را اميدوار مي سازد...»[16].
2- دقت در گزارش های تاریخی نشانگر این واقعیت است که موضع گیری رهبران در قبال مردم کوفه بدین گونه نبوده است که با توجه به سابقه بد کوفیان باز هم به همان نحوه پیشین به مردم کوفه اعتماد نمایند. امام حسین(ع) در زمان معاویه سیاست امام حسن(ع) را ادامه داده[17] و تنها پس از مرگ معاویه و اجبار یزید در انتخاب دو گزینه بیعت و یا کشته شدن بود[18] که در پی بیعت مردم کوفه به آنان پاسخ مثبت دادند. آن هم بدین صورت بود که در ابتدا به نامه های آنان پاسخی ندادند[19] و با اصرار آنان بود که ایشان مسلم بن عقیل را به کوفه فرستادند تا با سنجش اوضاع به سمت کوفه حرکت نمایند و در نهایت در مرحله سوم بود که امام(ع) با خانواده خویش به سمت کوفه حرکت نمودند.[20] اما با تغییر اوضاع سیاسی در کوفه وقایع شکل دیگری یافت و بیعت کنندگان با امام حسین(ع) دست به موضع گیری های مختلفی زدند.
اما به هر حال این که دیدگاه های دوگانه رهبران، کل افراد کوفه را در بر می گیرد یا عده ای خاص، و موضع گیری های بیعت کنندگان، سؤال هایی است که در بخش بعدی به آن پرداخته می شود.
ج) شخصیت شناسی مردم کوفه
حال با توجه به نکاتی که به آن اشاره گردید از دو زاویه عوامل درونی و بیرونی به شخصیت شناسی مردم کوفه پرداخته می شود.
الف) عوامل درونی
1- حضور صحابه، سرشناسان و دلاوران عرب در كوفه، موقعيت جغرافيايي، گرايش مردم كوفه به ائمه(ع) و به خصوص بي توجهي مردم مكه و مدينه نسبت به اهل بيت(ع) باعث شده بود كه ائمه(ع) به اين منطقه حتي نسبت به شيعيان سياسي خويش توجه خاصّي نشان دهند. خاصّه این که یمنی های ساکن کوفه برخلاف مردم مکه به علت این که توسط حضرت علی(ع) با اسلام آَشنا شده بودند، جزء دوستداران ایشان به شمار می رفتند. فرمايش امام سجاد(ع) كه: «در مكه و مدينه بيست مرد نيست كه ما اهل بيت را دوست داشته باشد.»[21] دليل اين توجه را با وجود همه كاستي هاي موجود در مردم كوفه آشكار مي سازد.
2-  وجود صحابه و تابعين بنام و ائمه معصومين(ع) در كوفه باعث ايجاد نوعي روشن بيني و ژرف نگري در كوفيان شده بود. لذا برخلاف ساير شهرها كه نمونه بارز آن شام مي باشد، از تقليد كوركورانه دوري كرده و به راحتي تن به اطاعت از حاكمان نمي دادند.[22] اين مسأله از سوئي به عنوان يك نكته مثبت به شمار مي رود و از سويي ديگر در جايي كه عدم معرفت نسبت به ائمه(ع) باعث نافرماني آن ها مي شد، نقطه منفي است. لذا افراط و تفریط هایی را از سوی افرادی چون خوارج و فرصت طلبان شاهد هستیم.
3-  وجود قبایل و طوایف مختلف با دیدگاه های گوناگون، در حالی که به فرموده امام علی(ع) در زمان بیعت، اسلام آنان با اسلام حقیقی فاصله داشته و دنیا طلبی جای آن را گرفته است؛[23] یکی دیگر از عوامل ناهماهنگی در تصمیمات به شمار می رود.
4-  نکته پایانی و حائز اهمیت درباره بیعت کنندگان با امام حسین(ع) این است که هیچ کدام از کوفیان گمان نمی بردند که نتیجه کار آنان به شهادت امام حسین (ع) بیانجامد و این امر از سخن حرّ ریاحی، فرمانده لشکریان کوفه و پیوستن به سپاه امام(ع) در روز عاشورا مشخص می باشد.[24] دسته ای از بیعت کنندگان به علت فضای سیاسی موجود ناچار به اتخاذ موضع گیری های مختلفی شدند. عده ای از شیعیان همچون هانی بن عروه پیش از عاشورا در کوفه به شهادت رسیدند.[25] عده ای نیز دستگیر شدند.[26] برخی هم در کوفه مخفی شدند. تعدادی نیز همچون حبیب بن مظاهر به صورت مخفیانه به امام ملحق گشتند.[27] عده ای از کوفیان نیز که به اجبار با سپاه همراه شده بودند، یا در نیمه راه فرار کرده[28] و یا با شیوه های گوناگون به امام ملحق گردیدند.[29] اما تأسف آور این که گفته می شود سپاهی که با امام جنگید، با وجود تمام اتمام حجت ها همه از کوفیان بوده و یک نفر از اهل شام نیز با آنان نبود.[30] یکی از کوفیان که به امام پیوست چنین می گوید: «اشراف همگی بر ضد تو هستند؛ اما بقیه مردم قلوبشان با توست هرچند فردا به روی تو شمشیر خواهند کشید.»[31]
در واقع این گروه از کوفیان می باشند که امام علی(ع) درباره آنان می فرمایند: «اى كوفيان! گرفتارى من با شما در دو سه چيز خلاصه مى‏شود: كرهايى صاحب‏گوش، لال‏هايى زبان‏دراز و كورانى که چشم ‏دارند. نه در برخوردها آزادگى و صداقتتان هست و نه در هنگامه گرفتارى برادرانى مورد اعتماديد.»[32]
5-  نکته دیگر این که هر چند عده ای از روی اعتقاد با ائمه(ع) بیعت می نمودند و به برتری ائمه(ع) اعتقاد داشتند، اما با باز شدن فضای سیاسی جهت کسب منافع که نمونه آن را در طلحه و زبیر می توان دید، با ایشان بیعت می نمودند. عامه مردم نیز تابع رهبران قوم خویش بودند. هر چند مخالفین و هواداران بنی امیه که با ائمه (ع) بیعت ننمودند را نباید فراموش نمود.[33] عده ای از مردم از یک سو نه توان جو خفقان آور دستگاه حاکمه را داشتند و نه تحمل عدالت افرادی همچون حضرت امام علی(ع) را.
ب) عوامل بیرونی
1- به علت روحیه خاص مردم کوفه، سران حکومت گاه کسانی را بر این منطقه حاکم می نمودند که با ایجاد جوی سخت گیرانه آنان را کنترل نمایند. پس از بیعت مردم با امام حسین(ع) یزید حاکم قبلی را برکنار کرده و عبیدالله را بر کوفه گماشت. وی چنان جو خفقان آوری به وجود آورد که جرأت هرگونه اعتراض و حرکتی را از مردم گرفت.[34]
2- از سوی دیگر دشمنان از هر راه ممکن سعی در جذب نیروهای طرفدار ائمه(ع) و مخالفین خویش داشتند و در غیر این صورت به حذف فیزیکی آنان اقدام می نمودند. چنان چه در کربلا عمر سعد با مِلک ری[35] و لشکریان کوفه با چند دینار دنیا را بر آخرت برگزیدند.[36] حتی شمر به بهانه این که حضرت عباس(ع) از طرف مادر با او هم قبیله بود، در صدد جداسازی ایشان از سپاه امام(ع) بود.[37]
نتیجه گیری
ضمن جداسازی شیعیان راستین که همواره جان خویش را در راه حقیقت فدا نموده و مورد تمجید رهبران الهی بوده اند، لازم است به این نکته توجه نماییم که این امر از سوی دشمنان آگاه و یا دوستان غافل دستاویزی جهت پایین آوردن شأن شیعیان با تعمیم دادن رفتار برخی کوفیان با عناوینی چون پیمان شکنی و سست عنصری نگردد.
نکته دوم درباره سایر افراد کوفه این که اعتقاد به برتری اهل بیت(ع) و در عین حال برگزیدن زندگی و منافع دنیوی و به عبارتی دیگر علم بدون عمل، نتایجی را در برداشت که سرانجام آن شهادت بزرگوارانی چون امام حسین(ع) و نیز بدنامی در دنیا و خسران ابدی را برای آنان در پی داشت. و اما به حکم آیه «فأعتبروا یا أولی الأبصار»
چه خوب است بدین سؤال پاسخ دهیم که اکنون ما در قبال امام عصر خویش چه موضعی اتخاذ نموده ایم؟ امید است با تقویت نکات قوت و اصلاح نقاط منفی زمینه ساز ظهور باشیم.
و سخن پاياني اين كه: «سوگند به خدايي كه پيامبر(ص) را به حق مبعوث كرد سخت آزمايش مي شويد چون دانه اي كه در غربال بريزند يا غذايي كه در ديگ گدازند... آنان كه سابقه اي در اسلام داشتند و تاكنون منزوي بودند بر سر كار مي آيند و آن ها كه به ناحق پيشي گرفتند، عقب زده خواهند شد.[38]
________________________________________
[1] . احمد بن يحيي بلاذري؛ فتوح البلدان، بيروت، مؤسسة المعارف للطباعة و النشر، 1407، ص 387.
[2] .  محمد بن جرير طبري؛ تاريخ الطبري؛ بيروت،  دار التراث، بي تا، ج 3، ص 146.
[3] .  غلامحسين مصاحب؛ دايرة المعارف فارسي، تهران، انتشارات حبيبي، 1356، ج 2، ص 2538.
[4] .  اسواران در اصل سپاهي غير ايراني بودند كه يزدگرد آنان را از بين اهالي سند فراهم آورده بود و بعد سپاهياني از ايرانيان نيز به آنان پيوسته بودند.
[5] .  از اهالي سوماترا كه از طريق خليج فارس به اين منطقه كوچ نموده بودند.
[6] . محمد حسين رجبي (دواني)؛ كوفه و نقش آن در قرون نخستين اسلامي، تهران، دانشگاه امام حسين(ع)، مؤسسه چاپ و انتشارات، 1378، صص 144-127.
[7] .  ابراهيم پاشا؛ نهضت كوفه از ديدگاه روانشناسي اجتماعي، تهران، آتيه، 1378، صص77-74.
[8] . ابومحمد احمد بن اعثم الکوفی؛ الفتوح، هند، بی نا، 1393 ق، ج 5، ص 77.
[9] . كساني كه ائمه(ع) را به عنوان امام و جانشين پيامبر(ص) قبول داشتند.
[10] . محمد حسين رجبي (دواني)؛ پيشين، ص 470.
[11] . همان، صص477-464.
[12] . باقر شريف القرشى؛ حياة الامام الحسين بن على(ع)، قم، دارالكتب العلمية،1397 ق، ج 2، صص 444- 432.
[13] . محمد حسین رجبی (دوانی)؛ پیشین، صص 506 - 503.
[14] . احمد بن ابى يعقوب ابن واضح يعقوبى؛ تاريخ يعقوبي، محمد ابراهيم آيتى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، 1371ش، چ ششم، ج 2، ص 43.
[15] . محمد بن جرير طبري؛ پيشين، ص 462.
[16] . گردآوري سيد رضي؛ نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتي، قم، فرائض، 1385، چ سوم، ص 55 (خطبه 29).
[17] . ابن عساکر؛ ترجمة الامام الحسین(ع) من تاریخ دمشق، تحقیق العلامه المحمودی، بیروت، بی جا، بی تا، ص 197.
[18] . شیخ مفید؛ الارشاد، تهران، بی جا، 1377، ص 201.
[19] . ابومحمد احمد بن اعثم الکوفی؛ پیشین، صص 49 و 50.
[20] . ابن سعد؛ ترجمة الامام الحسین(ع)، تحقیق السید عبدالعزیز طباطبائی، به نقل از تراثنا، ش 10، ص 174.
[21] . ابوابراهيم بن محمد الكوفي؛ الغارات، تهران، انجمن آثار ملي، 1355، چ دوم، ج2، ص 573.
[22] . همان، ص 503.
[23] . نهج البلاغه، پیشین، خطبه 113.
[24] . ابوعلی مسکویه؛ تجارب الامم، تحقیق دکتر امامی، تهران، سروش، بی تا، ج 2، ص 70.
[25] . ابوالحسن علی بن الحسین المسعودی؛ مروج الذهب و معادن الجوهر، بیروت، دارالاندلس، 1358ق، ج 3، ص 59.
[26] . محمد بن جریر طبری؛ پیشین، ج 4، ص 263.
[27] . احمد بن یحیی بلاذری؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر المحمودی، بیروت، 1398 ق، ج 3، ص 172.
[28] . همان، ص 178.
[29] . ابن سعد؛ پیشین، ص 178.
[30] . ابن الاثیر؛ الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر، 1385 ق، ج 4، ص 28.
[31] . همان، ص 48.
[32] . نهج‏البلاغه، پیشین، خطبه 97.
[33] . شهیدی، سید جعفر؛ پژوهشى پيرامون قيام امام‏حسين(ع)، تهران، نشر فرهنگ اسلامى، بی تا، ص 56.
[34] . محمد بن جریر طبری؛ پیشین، ص 267.
[35] . ابومحمد احمد بن اعثم الکوفی؛ پیشین، ص 173.
[36] . همان، ص 157.
[37] . احمد بن یحیی بلاذری؛ انساب الاشراف، پیشین، ص 184.
[38] . نهج البلاغه، پيشين، خطبه 16.

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ویژه نامه امام حسین علیه السلام

مؤسسه جهانی سبطین علیهما السلام

loading...
@sibtayn_fa

نسخه اندرویدی کتاب العروة الوثقي والتعليقات عليها

 

کوتاه و شنیدنی

تنها روضه ای که امام حسین( علیه السلام) آن را قبول کرد

مدت زمان فايل :7 دقيقه و 09 ثانيه

حجم فایل : 2.88 مگا بایت

به مناسبت فرا رسیدن ماه محرم

بلبل سه ساله حسین علیه السلام

مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 46 ثانيه

حجم فایل : 1.40 مگا بایت

حکایت اسارت و مصائب دخت سه ساله ابا عبدالله علیه السلام

گفت : امام را به علی اکبرش قسم بده

مدت زمان فايل : 2 دقيقه و 53 ثانيه

حجم فایل : 769 کیلو بایت

ذکر خاطرای از مرحوم آیت الله مرعشی نجفی

چگونه عمل یک جوان باعث شادی امام حسین علیه السلام شد؟

مدت زمان فايل : 3 دقيقه و 19 ثانيه
حجم فایل : 1.03 مگا بایت
حکایتی از کار پسندیده جوانی که باعث شد امام به استقبالش

حکایتی از شمرخوان تعزیه امام حسین علیه السلام پس از مرگ

مدت زمان فايل : 3 دقيقه و 34 ثانيه
حجم فایل : 1.10 مگا بایت
حکایت از اینکه هرکس به هر اندازه که میتواند خود در

وعده امام صادق علیه السلام به مومنی که برای امام حسین علیه السلام بغض کرد

مدت زمان فايل : 2 دقيقه و 45 ثانيه
حجم فایل : 731 کیلو بایت
حکایت از شخصی که نمی توانست به زیارت قبر امام حسین علیه

تاج افتخار برای حرّ ابن یزید ریاحی

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 36 ثانيه

حجم فایل : 3.77 مگابایت

برادران حضرت عباس(ع) جان فدای امام حسین (ع)

مدت زمان فايل : 49 ثانيه

حجم فایل : 765 کیلو بایت

جُون غلام ابوذر خود را وقف اهل بیت (ع) کرده بود

مدت زمان فايل : 1 دقيقه و 18 ثانيه

حجم فایل : 1.13 مگا بایت

نمونه صبر و ایثار

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 39 ثانیه
حجم فایل : 1.14 مگا بایت
حکایت حضور پیدا کردن پسران حضرت زینب سلام الله علیهم و

دو طفل شهید روز عاشورا

مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 9 ثانیه
حجم فایل : 1.19 مگا بایت
حکایت تشنگی اطفال کاروان اهل بیت علیهم السلام در صحرای

آیینه تمام نمای پیامبر صلی الله علیه و آله

مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 56 ثانیه

حجم فایل : 1.40 مگا بایت

حکایتی از اخلاق و رفتار حضرت علی اکبر علیه السلام

حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها دستم را گرفت !

مدت زمان فايل : 13 دقيقه و 59 ثانیه
حجم فایل : 3.28 مگا بایت
حکایتی شنیدنی از توبه جوان گناهکار در شب عاشورا و حمایت

قاسم ابن الحسن نوجوان دلاور

حجت الاسلام رفیعی

 

مدت زمان فايل : 2 دقيقه و 44 ثانيه

إن تنکرونی فأنا ابن الحسن (ع)

امام حسین (ع) چشم به راه حبیب ابن مظاهر اسدی

حجت السلام هاشمی نژاد

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 10 ثانيه

حبیب ابن مظاهر آرزوی شرکت در مجالس روضه را دارد

عبد الله ابن حسن (ع) سپر بلای عمو

حجت الاسلام بندانی


 
مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 15 ثانيه
حکایت جان فدایی نوجوان یازده ساله امام حسن علیه

چرا به حضرت عباس علیه السلام باب الحوائج میگویند ؟

حجت الاسلام هاشمی نژاد


 
مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 41 ثانيه
ذکر کرامتی از کرامات حضرت ابوالفضل عباس علیه

Previous Next

روزشمارتاریخ اسلام

1 محرّم الحرام

 ١ محرّم الحرام ١ ـ آغاز ايّام حزن آل محمد(علیهم السلام)٢ ـ حادثه شعب ابیطالب٣ ـ اولین جمع...


ادامه ...

2 محرّم الحرام

٢ محرّم الحرام ورود كاروان حسینی به كربلابنا بر مشهور در روز دوم محرم سال 61 هـ .ق....


ادامه ...

3 محرّم الحرام

 ٣ محرّم الحرام ١ـ دعوت جهانی اسلام توسط پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله)٢ـ نامه‌ امام حسین (علیه...


ادامه ...

4 محرّم الحرام

٤ محرّم الحرام سخنرانی عبید الله بن زیاد در مسجد كوفهعبید الله بن زیاد حاكم كوفه برای این...


ادامه ...

6 محرّم الحرام

١ـ یاری خواستن حبیب بن مظاهر از بنی اسد٢ـ اولین محاصره آب فرات1ـ یاری خواستن حبیب بن...


ادامه ...

7 محرّم الحرام

 ٧ محرّم الحرام ممنوعیت استفاده از آب فرات برای كاروان امام حسین(علیه السلام)بعد از آنكه عبیدالله بن زیاد،...


ادامه ...

8 محرّم الحرام

ملاقات امام حسین(علیه السلام) با عمر بن سعد در كربلاامام حسین(علیه السلام) به هیچ وجه راضی به...


ادامه ...

9 محرّم الحرام

١ ـ محاصره خیمه‌های امام حسین(علیه السلام) در كربلا٢ ـ رد امان نامه شمر توسط حضرت ابوالفضل...


ادامه ...

10 محرّم الحرام

١ـ عاشورای حسینی٢ـ وفات حضرت امّ سلمه (سلام الله علیها)٣ـ هلاكت عبیدالله بن زیاد٤ـ قیام حضرت مهدی...


ادامه ...

11 محرّم الحرام

١ـ حركت كاروان اسیران از كربلا٢ـ برگزاری مجلس ابن زیاد ملعون1ـ حركت كاروان اسیران از كربلاعمربن سعد...


ادامه ...

12 محرّم الحرام

١ـ دفن شهدای كربلا٢ـ ورود کاروان اسرای کربلا به كوفه٣ـ شهادت امام سجاد‌(علیه السلام)1ـ دفن شهدای كربلاروز...


ادامه ...

13 محرّم الحرام

١ـ اسرای اهل بیت‌(علیهم السلام) در مجلس ابن زیاد٢ـ نامه عبیدالله بن زیاد به یزید٣ـ شهادت عبدالله...


ادامه ...

15 محرّم الحرام

 ورود نمایندگان طایفه «نَخَع» به مدینه و پذیرش دین اسلامرسول گرامی اسلام‌(صلی الله علیه و آله) در...


ادامه ...

19 محرّم الحرام

حركت كاروان اسیران كربلا از كوفه به طرف شام یزید ملعون در جواب نامه عبیدالله بن زیاد به...


ادامه ...

20 محرّم الحرام

مراسم عروسی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)بنا بر قول مشهور شب بیست و یكم محرم سال...


ادامه ...

25 محرّم الحرام

١ـ شهادت سيّد الساجدین علی بن الحسین‌(علیهما السلام)٢ـ قتل «محمد امین» به دستور برادرش «مأمون»1ـ شهادت سيّد...


ادامه ...

26 محرّم الحرام

١ـ شهادت علی بن الحسن المثلث‌٢ـ محاصره شهر مكه و سنگ باران كعبه توسط سپاه یزید1ـ شهادت...


ادامه ...

28 محرّم الحرام

١ـ رحلت حذیفه بن یمان٢ـ ورود كاروان اسرای اهل بیت‌(علیهم السلام) به بعلبك٣ـ تبعید امام جواد‌(علیه السلام)...


ادامه ...
01234567891011121314151617

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

انتشارات مؤسسه جهانی سبطين عليهما السلام
  1. كتابخانه
  2. کلیپ های تصویری
  3. سخنرانی
  4. آرشيو صوتی
  5. مداحی محرم

قرآن كريم














ویژه نامه محرم الحرام



























گالری تصاویر حرم امام حسین علیه السلام

سلام ، برای ارسال سؤال خود و یا صحبت با کارشناس سایت بر روی نام کارشناس کلیک و یا برای ارسال ایمیل به نشانی زیر کلیک کنید[email protected]

تماس با ما
Close and go back to page