توصیفات امام رضا (علیه السلام) از انسانهای عاقل

انسانها به لحاظ برخورداری از قوه عقل و خردورزی دارای درجات گوناگونی هستند اما بهترین معیار برای سنجش خرد و استفاده مطلوب از عقل را می توان در کلام گهربار امام رضا (علیه السلام) جستجو کرد.


جایگاه عقل در کلام امام رضا(علیه السلام)
امام رضا(علیه السلام) در کلامی زیبا عقل را هدیه و نعمتی از جانب خداوند به مردم بر شمرده و آن را عنایت و فضلی از خداوند می داند. امام (علیه السلام) در این باره می فرماید: « العقل حباء من الله و الادب کلفه فمن تکلف الادب قدر علیه و من تکلف العقل لم یزدد بذلک الا جهلا». عقل، عطیه و بخششی است از جانب خدا و ادب داشتن، تحمل یک مشقت است و هر کس با زحمت ادب را نگهدارد، قادر بر آن می شود، اما هر که به زحمت بخواهد عقل را به دست آورد جز برجهل او افزوده نمی شود. (1)
همچنین امام رضا (علیه السلام) درباره اهمیت ونقش عقل در زندگی مردم عقل را دوست آدمی دانسته می فرماید: صدیق کل امرء عقله و عدوه جهله؛ دوست هر انسانی عقل او است و دشمن هر انسانی جهل او است. (2) و در بیانی حکیمانه مردمداری را از نشانه های انسان عاقل برشمرده و می فرماید: التودد الی الناس نصف العقل؛ اظهار دوستی و محبت با مردم نیمی از عقل است. (3)
معیارهایی برای انسان عاقل
از نطر امام رضا (علیه السلام) عاقل کسی است که در تمام عمر خود به دنبال کسب معرفت و آموختن است و گمنامی برای او بسیار گواراتر است تا شهرت و هیچ کس را نبیند جز این‌که بگوید او از من بهتر و پرهیزگارتر است و هر گاه آن کسی را ببیند که بهتر و پرهیزگارتر است در برابرش تواضع کند تا به وى ملحق شود. از این رو در کلامی ارزشمند می فرماید: لا یتـم عقل امـرء مسلـم حتـى تکون فیه عشر خصـال : الخیــر منـه مـامــول. و الشر منه مامـون. یستکثر قلیل الخیر من غیره, و یستقل کثیر الخیر مـن نفسه. لا یسام من طلب الخـوائج الیه, و لا یمل مـن طلب العلـم طول دهره. الفقرفى الله احب الیه من الغنى و الذل فى الله احب الیه مـن العز فى عدوه. و الخمـول اشهى الیه من الشهره.
ثـم قال (علیه السلام) العاشره و ما العاشره؟ قیل له: ما هى؟ قال(علیه السلام): لایرى احدا الا قال: هو خیر منى و اتقى.(4)
عقل شخص مسلمـان تمـام نیست, مگر ایـن که ده خصلت را دارا بـاشـد: از او امید خیر باشد، از بدى او در امان باشند،خیر اندک دیگرى را بسیار شمارد،بسیار خود را اندک شمارد،هـر چه حـاجت از او خـواهنـد دلتنگ نشـود، در عمر خود از دانش طلبى خسته نشود،فقـر در راه خـدایـش از تـوانگـرى محبـوبتـر بـاشــد، خـوارى در راه خـدایـش از عزت بـا دشمنـش محبـوبتـر بـاشــد، گمنـامـى را از پـر نـامـى خـواهـانتـر بـاشـد و سپس فـرمـود: دهمى چیست و چیست دهمى ؟ به او گفته شـد: چیست؟ فـرمـود: احـدى را ننگـرد جز ایـن که بگـویـد او از مـن بهتـر و پـرهیز کـارتـــر است.
معیارهایی برای انسان نادان
آن حضرت(علیه السلام) در بیان مشخصات آدمهای نادان فرمودند: نادان، دلبسته به چیزی است که او را از خدا باز می دارد. (5) در حقیقت از نظر آن امام(علیه السلام) نادان کسی است که نتواند میان خود و خدا و خود و خلق روابطی مناسب و درست براساس نظام احسن ایجاد کند.امام رضا (علیه السلام) همچنین برای رعایت اخلاق عمل قابل ستایش فرد می فرماید: نگاه کن به کسی که از تو در قدرت پائین تر است و نگاه نکن به کسی که بالاتر از تو است، این عمل برای تو شایسته تر است و بیشتر سزاوار افزایش نعمت می شوی، بدان که عمل دائم کم با یقین و بینش، در نزد خدا بهتر است از عمل زیاد بدون یقین و با کوشش، بدان ورع و پرهیزگاری سودمندتر از ترک کارهای حرام و خودداری از آزار مؤمنین نیست و هیچ زندگی گواراتر از اخلاق خوب نیست و مالی سودمندتر از قناعت و نادانی ای زیان دارتر از خودپسندی نیست. (6)

پانوشتها:
1. بحارالانوار، ج78، ص342
2. اصول کافی، جلد1، صفحه11
3. بحارالانوار جلد17، صفحه288
4. تحف العقول , 443
5. بحارالانوار جلد17؛ و نیز جلد2، صفحه288
6. بحارالانوار، جلد17، صفحه 296
 
منبع : قدس انلاین
قدس آنلاین/ پورافضلی:

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ویژه نامه پیامبر اکرم (ص) ویژه نامه امام جعفر صادق علیه السلام

مؤسسه جهانی سبطین علیهما السلام

loading...
@sibtayn_fa

نسخه اندرویدی کتاب العروة الوثقي والتعليقات عليها

اطیب البیان فی تفسیر القرآن

کوتاه و شنیدنی

چه کسانی در آخرالزمان نجات پیدا می کنند - حجت الاسلام بندانی نیشابوری

مدت زمان فايل : 3 دقیقه و 56 ثانیه

حجم فایل : 0.98 مگا بایت

علائم بسیار مهم آخر الزمان و راه نجات - حجت الاسلام هاشمی نژاد

مدت زمان فايل : 4 دقیقه و 49 ثانیه

حجم فایل : 1.46 مگا بایت

آرزوی نصرت و یاری امام زمان (عج) را داشته باشید - حجت الاسلام اسکندری 1397

مدت زمان فايل : 1 دقيقه و 53 ثانیه

حجم فایل : 647 کیلو بایت

جواب سوال در دیدار غیر منتظره با امام زمان (عج) - حجت الاسلام معاونیان

مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 35 ثانیه

حجم فایل : 1.68 مگا بایت

در آخرالزمان همانند زنبور عسل باشید - آیت الله فقیه امامی (ره) 1370

مدت زمان فايل : 7 دقيقه و 52 ثانیه

حجم فایل : 2.34 مگا بایت

Previous Next

روزشمارتاریخ اسلام

1 ربيع الاول

١ ـ جریان لیله المبیت٢ ـ رحلت «زینب بنت خزیمه» همسر پیامبراكرم(صلی الله علیه و آله وسلم)...


ادامه ...

3 ربيع الاول

به آتش كشیدن خانه خدا توسط سپاهیان شامدر سوم ربیع الاول سال 64 هـ .ق. سپاهیان شام...


ادامه ...

4 ربيع الاول

خارج شدن پیامبراسلام ‌(صلی الله علیه و آله وسلم) از غار ثور پس از سه شبانه روز پیامبرگرامی...


ادامه ...

5 ربيع الاول

١ـ هجوم به خانه حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)٢ـ‌ وفات حضرت سكینه بنت الحسین (علیهما السلام)1ـ...


ادامه ...

8 ربيع الاول

شهادت امام حسن عسكری علیه السلام بر اساس روایات مشهور، امام حسن عسكری‌(علیه السلام) پس از 28 سال...


ادامه ...

9 ربيع الاول

١ـ آغاز امامت حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف٢ ـ قتل عمر بن خطاب٣ ـ...


ادامه ...

10 ربيع الاول

١ـ ازدواج پیامبراكرم‌(صلی الله علیه و آله و سلم) با حضرت خدیجه(سلام الله علیها)٢ـ وفات حضرت عبدالمطلب...


ادامه ...

12 ربيع الاول

١ـ ورود پیامبرگرامی اسلام‌(صلی الله علیه و آله وسلم) به دهكد‎ه‌ قبا در نزدیكی مدینه٢ـ مرگ معتصم...


ادامه ...

13 ربيع الاول

آغاز دوران حكومت عباسیان از اوایل سال 130 هـ .ق عباسیان برای به دست آوردن قدرت، دست به...


ادامه ...

14 ربيع الاول

١- هلاكت یزید بن معاویه٢ـ مرگ موسی خلیفه عباسی1ـ هلاكت یزید بن معاویهیزید بن معاویه در چهاردهم...


ادامه ...

15 ربيع الاول

بنای مسجد «قبا» در نزدیكی مدینه به دستور پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در جریان...


ادامه ...

16 ربيع الاول

ورود اهل بیت امام حسین (علیه السلام) به شام در كتاب كامل بهایی نقل شده است كه اسرای...


ادامه ...

17 ربيع الاول

١ـ میلاد مسعود خاتم الانبیاء حضرت محمد بن عبد الله ‌(صلی الله علیه و آله و سلم)٢ـ...


ادامه ...

18 ربيع الاول

آغاز بنای مسجد النبی به دست پیامبرگرامی اسلام ‌(صلی الله علیه و آله و سلم) در هیجدهم ربیع...


ادامه ...

22 ربيع الاول

وقوع غزوه بنی نضیر پس از جنگ احد و شكست سپاه اسلام در برابر مشركان قریش، فرصتی برای...


ادامه ...

23 ربيع الاول

ورود حضرت فاطمه معصومه(سلام الله علیها) به قم یك سال پس از تبعید امام رضا(علیه السلام) از مدینـه...


ادامه ...

25 ربيع الاول

وقوع غزوه دُومةُ الجَندل در روز بیست و پنجم ربیع الاول سال پنجم هـ .ق غزوه دُومةُ الجَندل...


ادامه ...

26 ربيع الاول

صلح حضرت امام حسن مجتبی(علیه السلام) با معاویه در بیست و ششم ربیع الاول سال 41 هـ .ق...


ادامه ...
01234567891011121314151617

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

انتشارات مؤسسه جهانی سبطين عليهما السلام
  1. كتابخانه
  2. کلیپ های تصویری
  3. سخنرانی
  4. آرشيو مداحی

سلام ، برای ارسال سؤال خود و یا صحبت با کارشناس سایت بر روی نام کارشناس کلیک و یا برای ارسال ایمیل به نشانی زیر کلیک کنید[email protected]

تماس با ما
Close and go back to page