لعن خاندان بنی امیه چرا؟

 

آیا در میان خاندان بنی‌امیه، هیچ مسلمانی وجود نداشته است كه همگی مستحق لعن و نفرین شده‌اند؟

جواب اجمالی:
اولاً: لعن بنی ‌امیه تنها در زیارت عاشورا نیست بلكه در قرآن و و احادیث شیعه و سنی آمده است.
ثانیاً: مراد از بنی‌امیه كسانی هستند كه با پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)‌ و اهل بیت پیامبر (علیهم السلام) به مخالفت  پرداخته‌اند و اغلب بنی‌امیه اینگونه بودند. ولی تعدادی از آنها مثل خالد بن ‌سعید ‌بن ‌العاص و محمد بن ‌ابی‌حذیفه از بنی‌امیه محسوب نمی‌شوند بلكه از پیروان امیرالمؤمنین امام علی(علیه السلام) و محبيّن آن حضرت بودند.

جواب تفصیلی:
در فقرات زیارت عاشورا این گونه آمده است «لعن الله بنی‌امیه» یعنی خدا تمام بنی‌امیه را لعنت كند.
اولاً لعن بنی‌امیه منحصر به ریارت عاشورا نمی‌باشد تا خدشه‌ای به اصل این زیارت شریفه وارد شود بلكه احادیث، تاریخ و سیره فریقین مكتب امامت و خلافت نیز آمده است.
ثانیاً: علاوه بر این، لعن و مذمت آنها در قرآن كریم نیز آمده است:
1ـ سوره اسراء: « و ما جعلنا الرؤیا التی اریناك الا فتنةً للناس و الشجرة الملعونه فی‌القرآن و نخوفهم فما یزید الا طغیاناً كبیراً»[1].
ابتدا نظرات مفسرین اهل سنت را می‌آوریم آنگاه به نظر مفسرین مكتب امامت می‌پردازیم:
از مفسران و دانشمندان اهل سنت؛ فخر رازی، آلوسی، سمعانی و قنوجی و بخاری در تفسیر این آیه نقل كرده‌اند كه پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله وسلم) در خواب دید، بنی‌امیه مانند بوزینگاه از منبر او بالا می‌روند و از این مطلب خیلی ناراحت شد و فرمود: «بنی‌امیه شجره ملعونه هستند».[2]
از جمله مفسران شیعه كه گفته‌اند: منظور از شجره ملعونه در قرآن بنی ‌امیه می‌باشند عبارتند از: شیخ طوسی، طبرسی، صاحب منهج الصادقین، شبّر و علامه طباطبایی و... .
2ـ سوره ابراهیم‌: «الم تر الی الذین بدّلوا نعمة الله كفراً و احلّوا قومهم دارالبوار»[3] تفسیر مجمع البیان در تفسیر این آیه شریفه حدیثی را نقل می‌كند كه در ضمن آن، مصداق این آیه بیان شده است: مردی از حضرت امیرالمؤمنین امام علی(علیه السلام) درباره این آیه سؤال كرد، حضرت فرمود: «هم الافجران من قریش، بنوامیه و بنوالمغیرة»[4]. یعنی مراد آیه قرآن دو قبیله‌اند كه فاجرترین قبایل قریش هستند آنها بنی‌امیه و بنی‌مغیره می‌باشند.
همچنین روایتی را محدثان اهل سنت از پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل كرده‌اند به این مضمون كه: هلاك و نابودی امت من به دست جوانانی از قریش خواهد بود كه بخاری و مسلم آن را به بنی‌امیه تطبیق كرده‌اند.[5]
اما لعن در زیارت عاشورا: لعن به معنی طرد و دور نمودن از رحمت است. و لعن خدا به معنی دور ساختن از مقام قرب و تبعید از جوار رحمت الهی است، واژه لعن در قرآن كریم به صورتهای مختلف آمده مثل «لعنهم الله بكفرهم» یعنی«طردهم و ابعدهم من الرحمة»[6] و در زیارت عاشورا هم به همین معنی می‌باشد«لعن الله بنی‌امیة قاطبةً» یعنی خدا لعنت كند و از رحمت خود بنی‌امیه را تماماً دور سازد. ظاهر عبارت حتی با قطع نظر از تأكید و تعمیم به لفظ قاطبه، عام است و شامل تمام بنی ‌امیه می‌شود و كلمه قاطبه تعمیم آن را تأكید می‌كند.پس به مقتضای آیه شریفه گذشته و این كلمه اززیارت عاشورا هیچیك از بنی‌امیه مؤمن نبوده‌اند.
طرفی یقین داریم كه تعدادی از بنی‌امیه از خوبان و مومنان واقعی و پیروان ولایت اهل بیت (علیهم السلام) بوده‌اند مثل: خالد بن ‌سعید بن‌ العاص[7] و ابوالعاص بن ربیع كه از بیعت با ابی‌بكر سرباز زدند و با امیرالمؤمنین (علیه السلام) ثابت قدم ماندند.[8]
امامه دختر همین ابوالعاص بعد از شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) به وصیت او به همسری حضرت علی (علیه السلام)  درآمد و یكی دیگر از بنی‌امیه كه از یاران حضرت امیر(علیه السلام) است، محمد بن ‌ابی‌حذیفه می‌باشد كه مادر او دختر ابوسفیان بود ولی او از خواص یاران امیرالمؤمنین علیه السلام می‌باشد و در راه محبت آن جناب رنج ها كشد و سالها در زندان معاویه كه دایی او بود به سربرد و در نهایت، او با معاویه همراهی نكرد.
پس اكنون در تعاریض بین آیات و متن زیارت عاشورا و روایات با خصوص این افراد چه باید كرد؟
در این مورد باید گفت: مراد از بنی‌امیه آن گروهی هستند كه در جهت غصب خلافت و خاموش كردن نور خدا و انكار ولایت ائمه اطهار (علیهم السلام) هم‌پیمان شده و با شمشیر و زبان، در بعضی و دشمنی اهل بیت(علیهم السلام) همراهی نمودند و از آن جهت كه اغلب قریب به اتفاق بنی‌امیه در این مسیر بودند و بسیار كم‌ بودند كسانی كه در جهت مخالفت با پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم)  نباشد و به حكم «النادر كالمعدوم» آن تعداد ناچیز نادیده گرفته می‌شئند. در جهت عكس هم این گونه است در بنی‌هاشم اكثر به اتفاق موافق با راه پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله و سلم) بودند و كسانی همچون ابولهب وجود داشتند كه در روش از بنی‌هاشم جدا محسوب شده و مخالف پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) بودند.
نكته قابل توجه این است كه؛ از آنجا كه اغلب بنی‌امیه در تضاد با حق بودند مورد نص قرار گرفته‌اند، نه از آن جهت كه از اولاد و فرزندان امیه بودند و این یقینی است كه حتی اگر شخصی از بنی‌هاشم باشد ولی در مسیر مخالفت با ذات ربوبی قدم بردارد، مورد نص الهی قرار می‌گیرد همانند ابولهب كه سوره مسد در شأن او نازل شده است و این قانون اختصاص به زمان گذشته ندارد و در تمام زمانها ساری و جاری است، بدین معنی كه حتی در این زمان هم اگر كسی بر عقیده بنی‌امیه باشد و عمل نماید، مشمول لعن الهی واقع خواهد شد و یا اگر از لحاظ عقیده و عمل، با اهل بیت (علیهم السلام)‌ همراه باشد از پیروان آنان شمرده خواهد شد. و این مطلب از فرمایش مولی الموحدین امام علی (علیه السلام)  به خوبی برمی‌آید كه فرمودند: راضی بودن و ناراضی بودن، مردم را در سلك یك امت و گروه جمع می‌كند، همان گونه كه در قبیله ثمود در جریان كشتن ناقه صالح (علیه السلام) قاتل یك نفر بود كه آن اشتر را كرد ولی عذاب الهی بر همه آنان نازل شد، چون همه آنان به فعل او راضی بودند.[9] پس ملائك خوب و بد بودن اطاعت و عصیان است نه نژاد و از فلان قوم و قبیله بودن چنان كه خداوند متعال، خطاب به حضرت نوح (علیه السلام) كه تقاضای نجات پسر معصیت كارش را نمود با عتاب می‌فرماید: «انه لیس من اهلك انه عمل غیر صالح …» و حضرت امام رضا (علیه السلام) به حسن بن‌جهم فرمودند: «او واقعاً پسر نوح بود ولكن چون از اطاعت الهی سرباز زد خداوند او را از فرزندی نوح خارج ساخت و همین گونه است كه اگر كسی از ما بنی‌هاشم باشد اطاعت خداوند نكند از ما نیست و تو چون اطاعت الهی نمودی از ما اهل بیت خواهی بود، همان گونه كه  در مورد سلمان فارسی خطاب سلمان منّا اهل البیت صادر شد».
مؤید دیگر از قرآن كریم است كه می‌فرماید: «انما المؤمنون اخوة».[10] یعنی ایمان موجب اخوت می‌شود و عدم آن موجب قطع اخوت می‌شود، هر چند برادر امام و فرزند امام باشد.
قضیه برخورد حضرت امام علی(علیه السلام) با برادرشان زید بن موسی ‌بن جعفر معروف است كه او خدمت آن حضرت رسید و سلام كرد، حضرت جواب سلام او را ندادند، عرض كرد: من پس پدرتان هستم چرا جواب سلام مرا نمی‌دهید؟ حضرت پاسخ دادند تا زمانی برادر من هستی كه اطاعت الهی داشته باشی و چون  عصیان الهی كردی دیگر بین من و تو برادری نخواهد بود.[11]
مؤید دیگر، فردی است از بنی‌امیه به نام سعد بن عبد الملك كه از اولاد مروان است و امام باقر(علیه السلام) به او لقب سعدالخیر دادند. روزی سعد بر آنحضرت وارد شد در حالی كه همچون مادر فرزند از دست داده گریه می‌كرد، حضرت از او علت گریه را جویا شدند پاسخ داد: چگونه گریه نكنم و حال این كه من از شجره ملعونه هستم، حضرت به او فرمودند: تو از بنی‌امیه نیستی تو از ما هستی تو مگر قرآن نخواندی و این آیه شریفه را نشنیدی كه از قول حضرت ابراهیم(علیه السلام) حكایت می‌كند كه فرمود «فمن تبعنی فانه منی»[12] آن كه از من پیروی كند از من است.[13]
در نتیجه این كه؛ اگر مراد از بنی‌امیه؛ آن گروهی باشد كه در جهت غصب خلافت اهل بیت (علیهم السلام) حركت كرده‌اند، خروج امثال خالد بن ‌العاص، محمد بن ‌ابی ‌حذیفه و … خروج تخصصی خواهد بود، یعنی داخل بنی امیه نبوده‌اند تا گفته شود به چه دلیل استثنا شده‌اند و اگر خروج تخصصی را هم نپذیریم، آیه شریفه و فقره زیارت عاشورا به این روایات مذكور، تخصیص خورده است و از این قبیل در قرآن زیاد است.
«والسّلام»

*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*_*

[1]- آية 60، سورة اسراء.
[2]ـ فخر رازي التفسير، دار احياء التراث العربي، بيروت، ج 7، ص 360، 361، و آلوسي بغدادي، تفسير روح المعاني، دار احياء التراث العربي بيروت، ط 4، 1405 هـ، ج 15، ص 107، سمعاني، تفسير القرآن الكريم، تحقيق ابي‌تميم و ابي‌بلال، دارالوطن رياض، 1418 هـ، ج 3، ص 254، قنوجي بخاري، فتح البيان، مكتبه العصريه، بيروت، ط دوم، 1415 هـ، ج 7، ص 415.
[3] ـ سوره ابراهيم، آيه 28.
[4]- شيخ طبرسي، مجمع البيان، دارالمعرفه، بيروت، ج 6، 5، ص 483.
[5]ـ صحيح بخاري، بيت الافكار الدوليه، رياض، 1419، ص 1350، كتاب الفتن باب 3 حديث 7058، 3604، 3605، و صحيح مسلم، دارالكتب العلميه، بيروت، ط اول، 1411 هـ، كتاب الفتن باب 18، حديث 2917.
[6]ـ شفاء الصدور، همان، ص 355.
[7]ـ او از جمله دوازده نفري است كه بر ابوبكر اعتراض نمودند، هنگامي كه ابوبكر بر منبر پيامبر   r قرار گرفت خالد بن سعيد بن العاص  اولين نفر از معترضين بود.
[8]- طبرسي، احتجاج، مؤسسه اعلمی بيروت، تحقيق سيد محمد باقر موسوی خراسانی، 1401 هـ، ص 76، 79.
[9]ـ آيت الله مشكيني، قصار الجمل، ج 1، ص 253، باب الرضا بالظلم.
[10]ـ سوره حجرات، آيه 10.
[11]ـ علامه مجلسي، بحار الانوار، طبع بيروت، ج 49، ص 221.
[12]ـ سوره ابراهيم، آيه 36.
[13]ـ شيخ مفيد، اختصاص، مؤسسه الاعلمی، بيروت، تحقيق علي‌اكبر غفاری، 1402، ص 85.
________________________
www.v-montazar.com

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

کوتاه و شنیدنی

اولین پیمان شکن غدیر


با صدای مرحوم شیخ احمد کافی

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 55 ثانيه
به مناسبت هجدهم ذی الحجه سالروز عید سعید غدیر

آداب بسیار مهم بزرگترین عید اسلام روز غدیر خم - آیت الله ضیاء آبادی

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 42 ثانیه

حجم فایل : 1.42 مگابایت

اهل تسنن میگویند مولا به معنای اُولی واولویّت نیامده اینهم جوابش…

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 55 ثانیه

حجم فایل : 3.46 مگابایت

فضایل حضرت علی (ع) در زیارت غدیریه از زبان قرآن

حجت الاسلام رفیعی

مدت زمان فايل : 1 دقيقه و15 ثانيه

فضایل حضرت علی (ع) در زیارت غدیریه از زبان قرآن

سه شاهد پیامبر(صلی الله علیه و آله) بر ولایت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در غدیر خم

حجت الاسلام حسینی قزوینی

مدت زمان فايل : 6 دقیقه و 5 ثانیه

حجم فایل : 2.87 مگابایت

سخن مضحک علماء اهل سنت در انکار غدیر و ولایت

حجت الاسلام بندانی نیشابوری

مدت زمان فايل : 21 ثانيه

سخن مضحک علماء اهل سنت در انکار غدیر و ولایت

اثبات ولایت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در یک دقیقه

حجت الاسلام دکتر رفیعی

مدت زمان فايل : 3 دقیقه و 19 ثانیه

حجم فایل : 1.60 مگابایت

ولایت امیر المؤمنین علی (ع) اساس دین

آیت الله حسینی صدر

مدت زمان فايل : 51 ثانيه

ولایت امیر المؤمنین علی (ع) اساس دین

خطبه ای از نهج البلاغه که عالم سنّی آن را 1000 مرتبه خوانده است

حجت الاسلام دکتر رفیعی

مدت زمان فايل : 1 دقیقه و 28 ثانیه

حجم فایل : 779 کیلوبایت

تکلیف و تکلّف دو عامل خصومت علیه شیعه

حجت الاسلام دارستانی

مدت زمان فايل : 2 دقيقه و 23 ثانيه

تکلیف و تکلّف دو عامل خصومت علیه شیعه

تجلیل از غدیر در میان همۀ انبیاء الهی

حجت الاسلام دکتر رفیعی

مدت زمان فايل : 1 دقیقه و 18 ثانیه

حجم فایل : 698 کیلوبایت

طولانی ترین و مستندترین زیارت بر ولایت و مسئله غدیرخم

حجت الاسلام دکتر رفیعی

مدت زمان فايل : 3 دقیقه و 10 ثانیه

حجم فایل : 1.54 مگابایت

نفرین امیرالمؤمنین (علیه السلام) بر کتمان کنندگان واقعه غدیرخم

حجت الاسلام حسینی قزوینی

مدت زمان فايل : 2 دقیقه و 1 ثانیه

حجم فایل : 1.01 مگابایت

اشعار و جملات ضریح امیرالمؤمنین (علیه السلام) از عالم سنی

حجت الاسلام دکتر رفیعی

مدت زمان فايل : 2 دقیقه و 35 ثانیه

حجم فایل : 1.26 مگابایت

عصاره عالم انسان ،و طبیب بشریت امام معصوم (ع)

آیت الله وحید خراسانی


مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 32 ثانيه
هدف از خلقت معرفت و عبادت و سلسله وحی برای تثبیت

Previous Next

مطالب ارسالی به واتس اپ

روزشمارتاریخ اسلام

١ ذی الحجه

١ ـ ازدواج حضرت امیرالمؤمنین على (علیه السلام) و حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)٢ - فرستادن...


ادامه ...

٣ ذی الحجه

 ورود پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و مسلمانان به مكه در سفر حجه الوداع در...


ادامه ...

٥ ذی الحجه

١ـ  وقوع غزوه سویق٢ـ شهادت امام جواد (علیه السلام)1ـ وقوع غزوه سویقدر پنجم ذیحجه سال دوم هـ...


ادامه ...

٦ ذی الحجه

مرگ منصور دوانقىدر روز ششم ذیحجه سال 158 هـ .ق. منصور دوانقى به هلاكت رسید و در...


ادامه ...

٧ ذی الحجه

١ـ‌ شهادت امام باقر علیه السلام٢ـ انتقال امام كاظم علیه السلام به زندان بصره 1ـ‌ شهادت امام باقر(علیه...


ادامه ...

٨ ذی الحجه

١ـ حركت امام حسین(علیه السلام) از مكه به سوى عراق٢ـ دعوت عمومى مسلم بن عقیل در كوفه1ـ...


ادامه ...

٩ ذی الحجه

١ـ روز عرفه٢ـ شهادت حضرت مسلم بن عقیل (علیه السلام) و هانى بن عروه٣ـ وقوع سدّ ابواب1ـ...


ادامه ...

١٠ ذی الحجه

١ـ عید سعید قربان٢ـ شهادت عبدالله محض و جمعى از فرزندان امام حسن مجتبى علیه السلام1ـ عید...


ادامه ...

١١ ذی الحجه

افشای سرّ پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) توسط عایشه و حفصه در یـازدهم ذیحـجه...


ادامه ...

١٣ ذی الحجه

١ـ وقوع معجزه شق القمر توسط پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)٢ـ انعقاد دومین...


ادامه ...

١٤ ذی الحجه

 بخشیدن فدك به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در چهاردهم ذیحجه سال هفتم هـ .ق رسول گرامى...


ادامه ...

١٥ ذی الحجه

 ولادت با سعادت امام هادى علیه السلام روز پـانزدهــم ذی‌حــجـه سال 212 هـ .ق. ولادت بـا سـعادت امـام...


ادامه ...

١٨ ذی الحجه

١ـ عید سعید غدیر خم٢ـ قتل عثمان بن عفان٣ـ بیعت مردم با حضرت امیرالمؤمنین امام على(علیه السلام)1ـ...


ادامه ...

٢٠ ذی الحجه

خروج ابراهیم بن مالك اشتر بر ضد ابن زیاد در بیستم ذی‌حجه سال 67 هـ .ق. ابراهیم بن...


ادامه ...

٢٢ ذی الحجه

شهادت جناب میثم تمار در بیست و دوم ذیحجه سال 60 هـ .ق. جناب میثم تمار یكى از...


ادامه ...

٢٤ ذی الحجه

١ـ روز مباهله٢ـ خاتم بخشى امیرمؤمنان (علیه السلام) در حال ركوع٣ـ نزول سوره انسان و آیه «هل...


ادامه ...

٢٥ ذی الحجه

اولین نماز جمعه امیرمؤمنان امام على علیه السلام در بیست و پنجم ذیحجه سال ٣٤ هـ .ق امیرمؤمنان...


ادامه ...

٢٦ ذی الحجه

مرگ عمر بن خطاب به گفته برخی تاریخ نویسان در بیست و ششم ذیحجه سال 23 هـ .ق...


ادامه ...

٢٧ ذی الحجه

١ - مرگ مروان حمار و انقراض حكومت بنى امیه٢ ـ وفات جناب على بن جعفر (علیهما...


ادامه ...

٢٨ ذی الحجه

وقوع حادثه حرّه در روز بیست و هشتم ذیحجه سال 63 هـ .ق واقعه اسفناك «حره» در مدینه...


ادامه ...
012345678910111213141516171819

انتشارات مؤسسه جهانی سبطين عليهما السلام
  1. كتابخانه
  2. كليپ های تصويری
  3. آرشيو صوتی
  4. کلیپ های قرآنی

قرآن كريم














  37703330   (25)   98+             37706238  (25)   98+             [email protected]

© 2017 Sibtayn International Foundation