حمله به خانه حضرت

(زمان خواندن: 7 - 14 دقیقه)

«و انه لیعلم ان محلی منها محل القطب من الرحی‏» (علی علیه السلام)


خانه عایشه ماتم کده است.علی (ع) ،فاطمه،عباس،زبیر،فرزندان فاطمه حسن،حسین دختران او زینب و ام کلثوم اشک می‏ریزند. علی بهمکاری اسماء بنت عمیس مشغول شست و شوی پیغمبر است.در آن لحظه‏ های دردناک بر آن جمع کوچک چه گذشته است؟ خدا می‏داند.کار شستشوی بدن پیغمبر تمام شده یا نشده،
بانگی بگوش می‏رسد:الله اکبر.
علی به عباس:عمو.معنی این تکبیر چیست؟-معنی آن اینست که آنچه نباید بشود شد (1).
دیری نمی‏گذرد که بیرون حجره عایشه همهمه و فریادی بگوش می‏رسد.فریاد هر لحظه رساتر می‏شود:
-بیرون بیائید!بیرون بیائید!و گرنه همه ‏تان را آتش می‏زنیم!دختر پیغمبر بدر حجره می‏رود.در آنجا با عمر روبرو می‏شود که آتشی در دست دارد.
-عمر!چه شده؟چه خبر است؟
-علی،عباس و بنی هاشم باید به مسجد بیایند و با خلیفه پیغمبر بیعت کنند!
-کدام خلیفه؟امام مسلمانان هم اکنون درون خانه عایشه بالای جسد پیغمبر نشسته است.
-از این لحظه امام مسلمانان ابو بکر است.مردم در سقیفه بنی ساعده با او بیعت کردند.بنی هاشم هم باید با او بیعت کنند.
-و اگر نیایند؟.
خانه را با هر که در او هست آتش خواهم زد مگر آنکه شما هم آنچه مسلمانان پذیرفته ‏اند به پذیرید.
-عمر.می‏خواهی خانه ما را آتش بزنی؟
-آری (2).
-این گفتگو بهمین صورت بین دختر پیغمبر و صحابی بزرگ و مهاجر و سابق در اسلام صورت گرفته است؟یا نه خدا می‏داند.
اکنون که مشغول نوشتن این داستان هستم،کتاب ابن عبد ربه اندلسی (عقد الفرید) و انساب الاشراف بلاذری را پیش چشم دارم داستان را چنانکه نوشته شد از آن دو کتاب نقل می‏کنم.بسیار بعید و بلکه ناممکن می‏نماید چنین داستانی را بدین صورت هواخواهان شیعه یا دسته‏های سیاسی موافق آنان ساخته باشند،چه دوستداران شیعه در سده‏های نخستین اسلام نیروئی نداشته و در اقلیت ‏بسر می‏برده ‏اند.چنانکه می‏بینیم این گزارش در سندهای مغرب اسلامی هم منعکس شده است،بدین ترتیب احتمال جعل در آن نمی‏رود.در کتاب های دیگر نیز مطالبی از همین دست،ملایم ‏تر یا سخت‏تر،دیده می‏شود.طبری نویسد:انصار گفتند ما جز با علی بیعت نمی‏کنیم.عمر بن خطاب به خانه علی (ع) رفت،طلحه و زبیر و گروهی از مهاجران در آنجا بودند.گفت‏بخدا قسم اگر برای بیعت‏با ابو بکر بیرون نیایید شما را آتش خواهم زد.زبیر با شمشیر کشیده بیرون آمد پایش لغزید و برو در افتاد مردم بر سر او ریختند و او را گرفتند. (3)
راستی در آن روز چرا چنین گفتگوهائی بین یاران پیغمبر در گرفت؟اینان کسانی بودند که در روزهای سخت‏بیاری دین خدا آمدند.بارها جان خود را بر کف نهاده بکام دشمن رفتند.چه شد که بزودی چنین بجان هم افتادند؟.
علی و خانواده پیغمبر چه گناهی کرده بودند که باید آنانرا آتش زد.بر فرض که داستان غدیر درست نباشد،بر فرض که بگوئیم پیغمبر کسی را بجانشینی نگمارده است،بر فرض که بر مقدمات انتخاب سقیفه ایرادی نگیرند،سر پیچی از بیعت در اسلام سابقه داشت-بیعت نکردن با خلیفه گناه کبیره نیست.حکم فقهی سند می‏خواهد.سند این حکم چه بوده است؟آیا این حدیث را که از اسامه رسیده است مدرک اجتهاد خود قرار داده بودند.لینتهین رجال عن ترک الجماعة او لاحرفن بیوتهم (4)
بر فرض درست‏بودن روایت از جهت متن و سند،آیا این حدیث‏بر آن جمع قابل انطباق است؟این حدیث را محدثان در باب صلوة آورده‏اند.
پس مقصود تخلف از نماز جماعت است.از اینها گذشته آنهمه شتاب در برگزیدن خلیفه برای چه بود؟و از آن شگفت‏تر،آن گفتگو و ستیز که میان مهاجر و انصار در گرفت چرا؟
آیا انصار واقعه جحفه را نمی‏دانستند یا نمی‏پذیرفتند؟آیا می‏توان گفت از صد هزار تن مردم یا بیشتر که در جحفه گرد آمدند و حدیث غدیر را شنیدند هیچیک از مردم مدینه نبود،و این خبر به تیره اوس و خزرج نرسید؟.
از اجتماع جحفه سه ماه نمی‏گذشت.رئیس تیره خزرج که خود و کسان او صمیمانه اسلام و پیغمبر اسلام را یاری کردند،چرا در آن روز خواهان ریاست‏شدند؟و چرا به مصالحه با قریش تن در دادند و گفتند از ما امیری و از شما امیری؟مگر امارت مسلمانان را چون ریاست قبیله می‏دانستند؟.
چرا این مسلمانان غمخوار امت و دین،نخست‏به شستشو و خاک سپردن پیغمبر نپرداختند؟شاید چنانکه گفتیم می‏ترسیدند فتنه برخیزد.ابو سفیان در کمین بود.ولی چرا از بنی هاشم کسی را در آن جمع نخواندند؟آیا ابو سفیان و توطئه او برای اسلام آن اندازه خطرناک بود که چند ساعت هم نباید از آن غفلت کرد؟ابو سفیان در آن روز که بود؟حاکم دهکده کوچک نجران؟اگر اوس،خزرج مهاجران و تیره‏های هاشمی و بنی تمیم و بنی عدی و دسته‏های دیگر با هم یکدست می‏شدند،ابو سفیان و تیره امیه چکاری از پیش می‏بردند؟و چه می‏توانستند بکنند؟هیچ!آیا بیم آن می‏رفت که اگر امیر مسلمانان بزودی انتخاب نشود پیش آمد ناگواری رخ خواهد داد؟در طول چهارده قرن یا اندکی کمتر صدها بار این پرسش‏ها مطرح شده و بدان پاسخ‏ها داده‏اند چنانکه در جای دیگر نوشته ‏ام این پاسخ‏ها بیشتر بر پایه مغلوب ساختن حریف در میدان مناظره است،نه برای روشن ساختن حقیقت.بنظر می‏رسد در آنروز کسانی بیشتر در این اندیشه بودند که چگونه باید هر چه زودتر حاکم را برگزینند و کمتر بدین می‏اندیشیدند که حکومت چگونه باید اداره شود (5) و به تعبیر دیگر از دو پایه‏ای که اسلام بر آن استوار است (دین و حکومت) بیشتر به پایه حکومت تکیه داشتند.گویا آنان پیش خود چنین استدلال می‏کردند:چون تکلیف حکومت مرکزی معین شد و حاکم قدرت را بدست گرفت دیگر کارها نیز درست‏ خواهد شد.درست است و ما می‏بینیم چون مدینه توانست وحدت خود را تامین کند،در مقابل مرتدان ایستاد.و آنانرا سر جای خود نشاند.و پس از فرو نشاندن آشوب داخلی آماده کشور گشائی گردید.ولی آیا اصل حکومت و انتخاب زمامدار را می‏توان از دین جدا ساخت؟بخصوص که شارع اسلام خود این اصل را تثبیت کرده باشد؟بهر حال نزدیک به چهارده قرن بر این حادثه می‏گذرد.آنان که در آن روز چنان راهی را پیش پای مسلمانان نهادند،غم دین داشتند یا بیم فرو ریختن حکومت را نمی‏دانم.
شاید غم هر دو را داشتند و شاید پیش خود چنین می‏اندیشیدند که اگر شخصیتی برجسته،عالم پرهیزگار،و از خاندان پیغمبر،آن اندازه تمکن یابد که گروهی را راضی نگاهدارد ممکن است،در قدرت حاکم تزلزلی پدید آید.این اشارت کوتاه که در تاریخ طبری آمده باز گوینده چنین حقیقتی است:
«پس از رحلت دختر پیغمبر چون علی (ع) دید مردم از او روی گرداندند،با ابو بکر بیعت کرد» (6)
آری چنانکه فرزند علی گفته است
«مردم بنده دنیایند...چون آزمایش شوند،دینداران اندک خواهند بود.»
چنانکه در جای دیگر نوشته ‏ام،من نمی‏خواهم عاطفه گروهی از مسلمانان جریحه ‏دار شود،نمی‏خواهم خود را در کاری داخل کنم که دسته‏ای از مسلمانان برای خاطر دین یا دنیا خود را در آن در آوردند. (7) آنان نزد پروردگار خویش رفته ‏اند،و حسابشان با اوست. اگر غم دین داشته‏ اند و از آن کردارها و رفتارها خدا را می‏خواسته‏ اند،پروردگار بهترین داورست.اما سخن شهرستانی سخنی بسیار پر معنی است که «در اسلام در هیچ زمان هیچ شمشیری چون شمشیری که بخاطر امامت کشیده شد بر بنیاد دین آهیخته نگردید.» (8) باز در جای دیگر نوشته ‏ام که اگر نسل بعد و نسل ‏های دیگر،در اخلاص و فداکاری همپایه مهاجران و انصار بودند امروز تاریخ مسلمانان بگونه دیگری نوشته می‏شد.
دختر پیغمبر در بستر بیماری
«صبت علی مصائب لو انها صبت علی الایام صرن لیالیا» (9)

منصوب به فاطمه (س)
مرگ پدر،مظلوم شدن شوهر،از دست رفتن حق،و بالاتر از همه دگرگونی‏هائی که پس از رسول خدا -بفاصله‏ای اندک- در سنت مسلمانی پدید گردید،روح و سپس جسم دختر پیغمبر را سخت آزرده ساخت.چنانکه تاریخ نشان می‏دهد،او پیش از مرگ پدرش بیماری جسمی نداشته است.
نوشته نمی‏گوید،زهرا (ع) در آنوقت‏بیمار بود (10)!بعض معاصران نوشته‏اند فاطمه اساسا تنی ضعیف داشته است (11).
نوشته مؤلف کتاب‏«فاطمة الزهراء»هر چند در بیمار بودن او در چنان روز صراحتی ندارد،لکن بی اشارت نیست.عقاید چنین نویسد:
«زهرا لاغر اندام،گندمگون و رنگ پریده بود.پدرش در بیماری مرگ،او را دید و گفت او زودتر از همه کسانم به من می‏پیوندد (12) هیچیک از این دو نویسنده سند خود را نیاورده‏اند.
ظاهر عبارت عقاید این است،که چون پیغمبر (ص) دخترش را نا تندرست و یا کم بنیه دید بدو چنین خبری داد.نمی‏خواهم چون بعض گویندگان قدیم بگویم فاطمه (ع) در هر روزی بقدر یکماه و در هر ماهی بقدر یکسال دیگران رشد می‏کرد (13) اما تا آنجا که می‏دانم و اسناد نشان می‏دهد نه ضعیف بنیه و نه رنگ پریده و نه مبتلا به بیماری بوده است.بیماری او پس از این حادثه‏ ها آغاز شد. وی روزهائی را که پس از مرگ پدر زیست،رنجور،پژمرده و گریان بود.او هرگز رنج جدائی پدر را تحمل نمی‏کرد.و برای همین بود که چون خبر مرگ خود را از پدر شنید لبخند زد.او مردن را بر زیستن بدون پدر شادی خود می‏دانست.
داستان آنانرا که بدر خانه او آمدند و می‏خواستند خانه را با هر کس که درون آنست آتش زنند،نوشتیم.چنانکه دیدیم سندهای قدیمی چنان واقعه‏ ای را ضبط کرده است.خود این پیش آمد به تنهائی برای آزردن او بس است تا چه رسد که رویدادهای دیگر هم بدان افزوده شود.آیا راست است که بازوی دختر پیغمبر را با تازیانه آزرده‏اند؟آیا می‏خواسته‏ اند با زور بدرون خانه راه یابند و او که پشت در بوده است،صدمه دیده؟در آن گیر و دارها ممکن است چنین حادثه ‏ها رخ داده باشد.اگر درست است راستی چرا و برای چه این خشونت‏ها را روا داشته ‏اند؟چگونه می‏توان چنین داستانرا پذیرفت و چسان آنرا تحلیل کرد؟.
مسلمانانی که در راه خدا و برای رضای او و حفظ عقیدت خود سخت‏ترین شکنجه‏ها را تحمل کردند،مسلمانانی که از مال خود گذشتند،پیوند خویش را با عزیزترین کسان بریدند،خانمان را رها کردند،بخاطر خدا به کشور بیگانه و یا شهر دور دست هجرت نمودند، سپس در میدان کارزار بارها خود را عرضه هلاک ساختند،چگونه چنین حادثه ‏ها را دیدند و آرام نشستند.راستی گفتار فرزند فاطمه سخنی آموزنده است که:
«آنجا که آزمایش پیش آید دینداران اندک خواهند بود». (14)
از نخستین روز دعوت پیغمبر تا این تاریخ بیست و سه سال و از تاریخ هجرت تا این روزها ده سال می‏گذشت.در این سالها گروهی دنیاپرست که چاره‏ای جز پذیرفتن مسلمانی نداشتند خود را در پناه اسلام جای دادند.دسته ‏ای از اینان مردمانی تن آسان و ریاست جو و اشراف منش بودند.طبیعت آنان قید و بند دین را نمی‏پذیرفت.اگر مسلمان شدند برای این بود که جز مسلمانی راهی پیش روی خود نمی‏دیدند.
قریش این تیره سرکش که ریاست مکه و عربستان را از آن خویش می‏دانست پس از فتح مکه،در مقابل قدرتی بزرگ بنام اسلام قرار گرفت.و چون از بیم جان و یا بامید جاه مسلمان شد،می‏کوشید تا این قدرت را در انحصار خود گیرد.بسیار حقیقت پوشی و یا خوش باوری می‏خواهد که بگوئیم اینان چون یک دو جلسه با پیغمبر نشسته و به اصطلاح محدثان لقب صحابی گرفته‏اند،در تقوی و پا بر سر هوی نهادن نیز مسلمانی درست‏بودند.
از همچشمی و بلکه دشمنی عرب‏های جنوبی و شمالی در سده‏های پیش از اسلام آگاهیم (15) مردم حجاز بمقتضای خوی بیابان نشینی،مردم یثرب را که از تیره قحطانی بودند و بکار کشاورزی اشتغال داشتند خوار می‏شمردند.قحطانیان یا عرب‏های جنوبی ساکن یثرب،پیغمبر اسلام را از مکه به شهر خود خواندند،بدو ایمان آوردند،با وی پیمان بستند.در نبردهای بدر،احد،احزاب،و غزوه‏های دیگر با قریش در افتادند،و سرانجام شهر آنان را گشودند.قریش هرگز این خواری را نمی‏پذیرفت.از این گذشته مردم مدینه در سقیفه چشم به خلافت دوختند.تنها با تذکرات ابو بکر که پیغمبر گفته است‏«امامان باید از قریش باشند»عقب نشستند. اگر انصار چنانکه گرد پیغمبر را گرفتند گرد خانواده او فراهم می‏شدند و اگر حریم حرمت این خانواده همچنان محفوظ می‏ماند، چه کسی تضمین می‏کرد که قحطانیان بار دیگر دماغ عدنانیان را بخاک نمالند.اینها حقیقت ‏هائی بود که دست درکاران سیاست آنروز آنرا بخوبی می‏دانستند.ما این واقعیت را بپذیریم یا خود را بخوش باوری بزنیم و بگوئیم همه یاران پیغمبر در یک درجه از پرهیزگاری و فداکاری بوده‏اند و چنین احتمالی درباره آنان نمی‏توان داد،حقیقت را دگرگون نمی‏سازد.دشمنی میان شمال و جنوب پس از عقد پیمان برادری بین مهاجر و انصار در مدینه موقتا فراموش شد و پس از مرگ پیغمبر نخستین نشانه آن دیده شد.و در سالهای بعد آشکار گردید.و چنانکه آشنایان به تاریخ اسلام می‏دانند،این درگیری بین دو تیره در سراسر قلمرو اسلامی تا عصر معتصم عباسی بر جای ماند.
من نمی‏گویم خدای نخواسته همه یاران پیغمبر این چنین می‏اندیشیدند.در بین مضریان و یا قریشیان نیز کسانی بودند که در گفتار و کردار خود خدا را در نظر داشتند نه دنیا را و گاه برای رعایت‏حکم الهی از برادر و فرزند خود هم می‏گذشتند،اما شمار اینان اندک بود.آیا می‏توان بآسانی پذیرفت که سهیل بن عمرو،عمرو بن عاص،ابو سفیان و سعد بن عبد الله بن ابی سرح هم غم دین داشتند؟بسیار ساده‏دلی می‏خواهد که ما بگوئیم آنکس که یک روز یا چند مجلس یا یک ماه یا یکسال صحبت پیغمبر را دریافت،مشمول حدیثی است که از پیغمبر آورده ‏اند«یاران من چون ستارگانند بدنبال هر یک که رفتید،راه را یافته ‏اید»من بدین کاری ندارم که این حدیث از جهت متن و سند درست است‏یا نه،این کار را بعهده محدثان می‏گذارم،آنچه مسلم است اینکه در آنروزها یا لا اقل چند سال بعد،اصحاب پیغمبر رو بروی هم قرار گرفتند.چگونه می‏توان گفت هم آنان که بدنبال علی علیه‏السلام رفتند و هم کسانی که پی طلحه و زبیر و معاویه را گرفتند راه راست را یافته‏اند.
خواهند گفت‏ خلیفه و یاران او از نخستین دسته مسلمانان و از طبقه اول مهاجرانند.درست است.اما از خلیفه و یک دو تن دیگر که بگذریم پایه حکومت را چه گروهی جز قریش استوار می‏کرد؟و مجریان حکومت کدام طایفه بودند؟برای استقرار حکومت‏ باید قدرت یک پارچه شود.و برای تامین این قدرت باید هر گونه مخالفتی سرکوب گردد و بسیار طبیعی است که با دگرگونی شرایط، منطق هم دگرگون شود.
_________________________________________
1.انساب الاشراف ص 582.
2.عقد الفرید ج 5 ص 12 انساب الاشراف ص 586.
3.طبری ج 4 ص 1818.
4. (کنز العمال.صلوة حدیث 2672) .
5.تحلیلی از تاریخ اسلام.بخش یک ص 91.
6.طبری ج 4 ص 1825.
7.پس از پنجاه سال ص 30 چاپ دوم.
8.«ما سل سیف فی الاسلام علی قاعدة دینیة مثل ما سل علی الامامة فی کل زمان‏» (الملل و النحل ص 16 ج 1) .
9.در این بلا بجای من ار روزگار بود روز سپید او شب تاریک می‏نمود
10.انساب الاشراف ص 405.
11.فاطمه فاطمه است ص 117.
12.فاطمة الزهراء ص 66.
13.روضة الواعظین ص 144.
14.فاذا محصوا بالبلاء قل الدیانون (حسین بن علی علیه السلام) .
15.رجوع شود به پس از پنجاه سال ص 69 چاپ دوم و نیز رجوع شود به فصل‏«برای عبرت تاریخ‏»در همین کتاب.
____________________________
منابع مقاله:
زندگانی فاطمه زهرا(س)، شهیدی، سید جعفر
www.hawzah.net

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

مؤسسه جهانی سبطین علیهما السلام

loading...



مطالب ارسالی به واتس اپ
loading...

روزشمارتاریخ اسلام

1 ذی الحجه

١ ـ ازدواج حضرت امیرالمؤمنین على (علیه السلام) و حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)٢ - فرستادن...


ادامه ...

3 ذی الحجه

 ورود پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و مسلمانان به مكه در سفر حجه الوداع در...


ادامه ...

5 ذی الحجه

١ـ  وقوع غزوه سویق٢ـ شهادت امام جواد (علیه السلام)1ـ وقوع غزوه سویقدر پنجم ذیحجه سال دوم هـ...


ادامه ...

6 ذی الحجه

مرگ منصور دوانقىدر روز ششم ذیحجه سال 158 هـ .ق. منصور دوانقى به هلاكت رسید و در...


ادامه ...

7 ذی الحجه

١ـ‌ شهادت امام باقر علیه السلام٢ـ انتقال امام كاظم علیه السلام به زندان بصره 1ـ‌ شهادت امام باقر(علیه...


ادامه ...

8 ذی الحجه

١ـ حركت امام حسین(علیه السلام) از مكه به سوى عراق٢ـ دعوت عمومى مسلم بن عقیل در كوفه1ـ...


ادامه ...

9 ذی الحجه

١ـ روز عرفه٢ـ شهادت حضرت مسلم بن عقیل (علیه السلام) و هانى بن عروه٣ـ وقوع سدّ ابواب1ـ...


ادامه ...

10 ذی الحجه

١ـ عید سعید قربان٢ـ شهادت عبدالله محض و جمعى از فرزندان امام حسن مجتبى علیه السلام1ـ عید...


ادامه ...

11 ذی الحجه

افشای سرّ پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) توسط عایشه و حفصه در یـازدهم ذیحـجه...


ادامه ...

13 ذی الحجه

١ـ وقوع معجزه شق القمر توسط پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)٢ـ انعقاد دومین...


ادامه ...

14 ذی الحجه

بخشیدن فدك به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در چهاردهم ذیحجه سال هفتم هـ .ق رسول گرامى...


ادامه ...

15 ذی الحجه

 ولادت با سعادت امام هادى علیه السلام روز پـانزدهــم ذی‌حــجـه سال 212 هـ .ق. ولادت بـا سـعادت امـام...


ادامه ...

18 ذی الحجه

١ـ عید سعید غدیر خم٢ـ قتل عثمان بن عفان٣ـ بیعت مردم با حضرت امیرالمؤمنین امام على(علیه السلام)1ـ...


ادامه ...

20 ذی الحجه

خروج ابراهیم بن مالك اشتر بر ضد ابن زیاد در بیستم ذی‌حجه سال 67 هـ .ق. ابراهیم بن...


ادامه ...

22 ذی الحجه

شهادت جناب میثم تمار در بیست و دوم ذیحجه سال 60 هـ .ق. جناب میثم تمار یكى از...


ادامه ...

24 ذی الحجه

١ـ روز مباهله٢ـ خاتم بخشى امیرمؤمنان (علیه السلام) در حال ركوع٣ـ نزول سوره انسان و آیه «هل...


ادامه ...

25 ذی الحجه

اولین نماز جمعه امیرمؤمنان امام على علیه السلام در بیست و پنجم ذیحجه سال ٣٤ هـ .ق امیرمؤمنان...


ادامه ...

26 ذی الحجه

مرگ عمر بن خطاب به گفته برخی تاریخ نویسان در بیست و ششم ذیحجه سال 23 هـ .ق...


ادامه ...

27 ذی الحجه

١ - مرگ مروان حمار و انقراض حكومت بنى امیه٢ ـ وفات جناب على بن جعفر (علیهما...


ادامه ...

28 ذی الحجه

وقوع حادثه حرّه در روز بیست و هشتم ذیحجه سال 63 هـ .ق واقعه اسفناك «حره» در مدینه...


ادامه ...
012345678910111213141516171819

انتشارات مؤسسه جهانی سبطين عليهما السلام
  1. كتابخانه
  2. کلیپ های تصویری
  3. سخنرانی
  4. آرشيو مداحی

قرآن كريم















سلام ، برای ارسال سؤال خود و یا صحبت با کارشناس سایت بر روی نام کارشناس کلیک و یا برای ارسال ایمیل به نشانی زیر کلیک کنید[email protected]

تماس با ما
Close and go back to page