علی انسان کامل

(زمان خواندن: 3 - 5 دقیقه)

 علامه شعرانی (رحمه الله) در خاتمه تفسیر منهج الصادقین، در تعلیقه ای (در بیان اینکه چرا قرآن کریم به سوره ناس پایان یافته) نگاشته است:
در عالم مشهود ما، آخرین موجود کامل، که حرکت موالید بدان منتهی می شود، انسان است، بلکه در قوس صعود، انسان کامل، آخرین مرحله است مطلقاً. پس انسان غایب همه حرکات است در عالم ملک و شهادت. قرآن نیز به ناس منتهی گشت؛ چون غایب همه حرکات، انسان است و در موالید، موجودی کامل تر از انسان نیست. از این جهت، غایت است؛ چون باید غایت حرکت، بهتر از مبدأ باشد. اگر حکیم چیزی را تغییر دهد، برای حالتی تغییر می دهد که بهتر از حال سابق باشد. پس اگر انسان به سبب مرگ فانی شود، همه حرکات موجودات عبث است؛ یعنی هیچ غایت ندارد و چون غایت است، باید باقی ماند یا به موجود بهتری تبدیل شود. و خداوند در قرآن به ما خبر داد که خلقت او عبث نیست(538) و البته انسان در میعاد، به خداوند تعالی باز می گردد. بالجمله خداوند به ناس ختم فرمود، سیر صعودی هم به ناس است.(539)
بدیهی است این سیر صعودی، نه به مطلق ناس بلکه با تأسی به فردا کمل آن، یعنی انسان کامل تحقق می یابد؛ ولی آیا در اسلام، معیار و محک و مصداقی بر آن می توان یافت؟ آری پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نمونه انسان کامل و علی (علیه السلام) نمونه دیگری از انسان کامل، از دیدگاه اسلام است و شناخت آنان شناخت انسان کامل است. استاد شهید، مرتضی مطهری در این باره می نویسد:
شناخت علی (علیه السلام) شناخت انسان کامل در اسلام است؛ اما شناخت علی (علیه السلام)، نه شناخت علی به اسمش و نسبش (شناخت شناسنامه ای). یک وقت انسان، علی (علیه السلام) را شناسنامه ای می شناسد؛ یعنی نامش علی (علیه السلام) پسر ابوطالب، ابوطالب پسر عبدالمطلب، مادرش فاطمه، دختر اسد بن عبدالعزی، شوهر فاطمه زهرا (علیها السلام)، پدر حسن و حسین. در چه سالی متولد شد در چه سالی از دنیا رفت، چه جنگ هایی کرد و... این ها شناخت های شناسنامه ای است؛ یعنی اگر ما بخواهیم برای علی (علیه السلام) یک شناسنامه صادر کنیم و آگاه باشیم به شناسنامه او، مثلاً مشخصاتش این است که... این شناخت، شناخت علی و شناخت انسان کامل اسلام نیست. شناخت علی یعنی شناخت شخصیت علی (علیه السلام) نه شخص علی. در هر حدی که برای ما ممکن است که شخصیت جامع علی (علیه السلام) را بشناسیم، انسان کامل را شناخته ایم و در هر حدی که آنان انسان کامل را نمونه قرار دهیم و راه او را برویم و او را عملاً (نه اسماً و لفظاً) امام و پیشوای خودمان قرار دهیم و خودمان تابع و پیرو او باشیم و همیشه کوشش کنیم که خودمان را بر طبق این نمونه و این الگو بسازیم، در آن هنگام، ما شیعه این انسان کامل هستیم که به قول شهید ثانی: الشیعه من شایع علیاً؛(540) شیعه یعنی کسی که مشایعت کند علی را؛ یعنی انسان با لفظ و حرف و باحب و علاقه و دوست داشتن فقط شیعه نمی شود، بلکه با مشایعت (مشایعت یعنی همراهی و وقتی که کسی می رود، شما او را مشایعت می کنید و همراه و پشت سر او می رود، این را مشایعت می گویند). شیعه علی یعنی مشایعت کننده عملی علی (علیه السلام).
پس دانستیم که... ما اگر انسان کامل اسلام را (چه از راه بیان قرآن و چه از راه شناخت شخصیت های پرورده شده قرآن) نشناسیم؛ نمی توانیم راهی را که اسلام معین کرده است، برویم و نمی توانیم یک مسلمان واقعی و درست باشیم، جامعه ما نمی تواند یک جامعه اسلامی باشد. پس برای ما ضرورت دارد که حتما انسان کامل و عالی و متعالی اسلام را بشناسیم.(541)
یا أیها الذین آمنوا
در سر تا سر قرآن کریم 89 بار خطاب یا أیها الذین آمنوا آمده است که مصداق بارز آن، امام همام، امیرالمؤمنین (علیه السلام) است. روایت متعددی بر این ادعا دلالت می کنند که از جمله آنها است:
یا أیها الذین آمنوا در قرآن نازل نشد مگر این که خالص و برگزیده و مغز آن خطاب، متوجه علی (علیه السلام) بود.(542)
یا أیها الذین آمنوا را خداوند در قرآن نازل نکرد، مگر این که سرور و سالار و بزرگ مصداق آن، علی (علیه السلام) بود؛ زیرا او نخستین کسی بود که ایمان آورد.(543)
هر چه در قرآن یا أیها الذین آمنوا وارد شده، برای علی (علیه السلام) است؛ به علت سبقت جویی و برتری او.(544)

538) مؤمنون (23)، آیه 115 أفحسبتم أنما خلقناکم عبثاً و أنکم الینا لاترجعون؛ آیا گمان کردید شما را بیهوده آفریده ایم و به سوی ما باز گردانده نمی شوید؟).
539) منهج الصادقین، ج 10، ص 412.
540) الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، کتاب الوقف، ج 3، ص 182.
541) انسان کامل، ص 7 - 8 (با اندکی تلخیص).
542) شواهد التنزیل، ج 1، ص 63، ح 67: عن حذیفه: ما نزلت فی القرآن (یا أیها الذین آمنوا) الا کان لعلی لبها و لبابها؛ نیز ر.ک: تاریخ دمشق، ج 42، ص 363.
543) همان، ص 70، ح 81: عن مجاهد، عن ابن عباس قال: ما أنزل الله فی القرآن (یا أیها الذین آمنوا) الا کان علی بن أبی طالب أمیرها و شریفها لانه أول المؤمنین ایماناً.
544) همان، ص 72، ح 85: عن مجاهد قال: کل شی ء فی القرآن (یا أیها الذین آمنوا) فان لعلی لسبقه و فضله.

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

مؤسسه جهانی سبطین علیهما السلام

loading...



مطالب ارسالی به واتس اپ
loading...

روزشمارتاریخ اسلام

1 ذی الحجه

١ ـ ازدواج حضرت امیرالمؤمنین على (علیه السلام) و حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)٢ - فرستادن...


ادامه ...

3 ذی الحجه

 ورود پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و مسلمانان به مكه در سفر حجه الوداع در...


ادامه ...

5 ذی الحجه

١ـ  وقوع غزوه سویق٢ـ شهادت امام جواد (علیه السلام)1ـ وقوع غزوه سویقدر پنجم ذیحجه سال دوم هـ...


ادامه ...

6 ذی الحجه

مرگ منصور دوانقىدر روز ششم ذیحجه سال 158 هـ .ق. منصور دوانقى به هلاكت رسید و در...


ادامه ...

7 ذی الحجه

١ـ‌ شهادت امام باقر علیه السلام٢ـ انتقال امام كاظم علیه السلام به زندان بصره 1ـ‌ شهادت امام باقر(علیه...


ادامه ...

8 ذی الحجه

١ـ حركت امام حسین(علیه السلام) از مكه به سوى عراق٢ـ دعوت عمومى مسلم بن عقیل در كوفه1ـ...


ادامه ...

9 ذی الحجه

١ـ روز عرفه٢ـ شهادت حضرت مسلم بن عقیل (علیه السلام) و هانى بن عروه٣ـ وقوع سدّ ابواب1ـ...


ادامه ...

10 ذی الحجه

١ـ عید سعید قربان٢ـ شهادت عبدالله محض و جمعى از فرزندان امام حسن مجتبى علیه السلام1ـ عید...


ادامه ...

11 ذی الحجه

افشای سرّ پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) توسط عایشه و حفصه در یـازدهم ذیحـجه...


ادامه ...

13 ذی الحجه

١ـ وقوع معجزه شق القمر توسط پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)٢ـ انعقاد دومین...


ادامه ...

14 ذی الحجه

بخشیدن فدك به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در چهاردهم ذیحجه سال هفتم هـ .ق رسول گرامى...


ادامه ...

15 ذی الحجه

 ولادت با سعادت امام هادى علیه السلام روز پـانزدهــم ذی‌حــجـه سال 212 هـ .ق. ولادت بـا سـعادت امـام...


ادامه ...

18 ذی الحجه

١ـ عید سعید غدیر خم٢ـ قتل عثمان بن عفان٣ـ بیعت مردم با حضرت امیرالمؤمنین امام على(علیه السلام)1ـ...


ادامه ...

20 ذی الحجه

خروج ابراهیم بن مالك اشتر بر ضد ابن زیاد در بیستم ذی‌حجه سال 67 هـ .ق. ابراهیم بن...


ادامه ...

22 ذی الحجه

شهادت جناب میثم تمار در بیست و دوم ذیحجه سال 60 هـ .ق. جناب میثم تمار یكى از...


ادامه ...

24 ذی الحجه

١ـ روز مباهله٢ـ خاتم بخشى امیرمؤمنان (علیه السلام) در حال ركوع٣ـ نزول سوره انسان و آیه «هل...


ادامه ...

25 ذی الحجه

اولین نماز جمعه امیرمؤمنان امام على علیه السلام در بیست و پنجم ذیحجه سال ٣٤ هـ .ق امیرمؤمنان...


ادامه ...

26 ذی الحجه

مرگ عمر بن خطاب به گفته برخی تاریخ نویسان در بیست و ششم ذیحجه سال 23 هـ .ق...


ادامه ...

27 ذی الحجه

١ - مرگ مروان حمار و انقراض حكومت بنى امیه٢ ـ وفات جناب على بن جعفر (علیهما...


ادامه ...

28 ذی الحجه

وقوع حادثه حرّه در روز بیست و هشتم ذیحجه سال 63 هـ .ق واقعه اسفناك «حره» در مدینه...


ادامه ...
012345678910111213141516171819

انتشارات مؤسسه جهانی سبطين عليهما السلام
  1. كتابخانه
  2. کلیپ های تصویری
  3. سخنرانی
  4. آرشيو مداحی

قرآن كريم















سلام ، برای ارسال سؤال خود و یا صحبت با کارشناس سایت بر روی نام کارشناس کلیک و یا برای ارسال ایمیل به نشانی زیر کلیک کنید[email protected]

تماس با ما
Close and go back to page