به چه سندی ما به اهل بیت (علیهم السلام) توسل می گیریم؟

 

یکی از شبهاتی که امروزه توسط برخی بیان می شود، بحث توسل است. ما در اینجا بررسی می کنیم که این بحث ریشه در آیات قرآن و روایات اهل بیت(علیهم السلام) دارد و شبهات وارده به آن مردود است.
کلمات "توسل" و "وسیله" هر دو دارای یک ریشه‌ی لغوی بوده و از ماده‌ی "وسل" گرفته شده و به معنی تقرّب جستن و یا چیزی كه باعث تقرّب به دیگری از روی علاقه و رغبت می‎شود؛ می‎باشد.
از حیث اصطلاح، امروزه توسل به عملی خاص که شیعیان انجام می دهند اطلاق می گیرد که پیامبر یا یکی از ائمه را در درگاه خداوند وسیله قرار می دهند تا از خدا حاجت و بخشش گناهان خویش را طلب کنند و آنها را شفیع نزد خداوند قرار دهند.
مسئله توسل ریشه در آیات قرآن دارد. آیه ای که به مسئله توسل اشاره دارد، در سوره مائده آمده است: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَیهِ الْوَسِیلَةَ وَجَاهِدُواْ فِی سَبِیلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (اى كسانى كه ایمان آورده‏ اید، از خداوند پروا كنید و (براى تقرّب) به سوى او (از مقرّبان درگاهش و از اعمال صالح) وسیله بجویید و در راه او جهاد كنید، شاید رستگار گردید.) (مائده 35)
وسیله در آیه فوق معنى بسیار وسیعى دارد و هر کار و هر چیزى که باعث نزدیک شدن به پیشگاه مقدس پروردگار می شود را شامل می گردد، همانطور که امام على (علیه السلام) در نهج البلاغه فرموده است: بهترین چیزى که به وسیله آن می توان به خدا نزدیک شد ، ایمان به خدا و پیامبر او و جهاد در راه خدا است که قله کوهسار اسلام است، و همچنین جمله اخلاص (لا اله الا الله) که همان فطرت توحید است، و بر پا داشتن نماز که آئین اسلام است، و زکات که فریضه واجبه است، و روزه ماه رمضان که سپرى است در برابر گناه و کیفرهاى الهى، و حج و عمره که فقر و پریشانى را دور می کند و گناهان را می شوید، و صله رحم که ثروت را زیاد و عمر را طولانى مى کند، انفاق هاى پنهانى که جبران گناهان می نماید و انفاق آشکار که مرگ هاى ناگوار و بد را دور می سازد و کارهاى نیک که انسان را از سقوط نجات مى دهد.
و نیز شفاعت پیامبران و امامان و بندگان صالح خدا كه طبق صریح قرآن باعث تقرب به پروردگار می ‏گردد، در مفهوم وسیع توسل داخل است، و همچنین پیروى از پیامبر و امام و گام نهادن در جاى گام آنها ؛ زیرا همه اینها موجب نزدیكى به ساحت قدس پروردگار می ‏باشد حتى سوگند دادن خدا به مقام پیامبران و امامان و صالحان كه نشانه علاقه به آنها و اهمیت دادن به مقام و مكتب آنان می باشد ، جزء این مفهوم وسیع است.
در روایتی آمده که امیرالمؤمنین (علیه السلام) در تفسیر آیه" وَ ابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَةَ" فرمودند: (منم وسیله خداى تعالى) همچنین از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) روایت شده كه فرمودند: از خداى تعالى براى من درخواست وسیله كنید كه " وسیله" درجه‏ اى است در بهشت كه به جز یك نفر به آن درجه نمی رشد و امیدوارم آن یك بنده خدا من باشم.
و آنها كه آیه فوق را به بعضى از این مفاهیم اختصاص داده‏اند در حقیقت هیچ گونه دلیلى بر این تخصیص ندارند، زیرا همانطور كه گفتیم" وسیله" در مفهوم لغوی اش به معنى هر چیزى است كه باعث تقرب می گردد.
لازم به تذكر است كه هرگز منظور این نیست چیزى را از شخص پیامبر یا امام مستقلاً تقاضا كنند، بلكه منظور این است با اعمال صالح یا پیروى از پیامبر و امام، یا شفاعت آنان و یا سوگند دادن خداوند به مقام و مكتب آنها (كه خود یك نوع احترام و اهتمام به موقعیت آنها و یك نوع عبادت است) از خداوند چیزى را بخواهند این معنى نه بوى شرك می ‏دهد و نه بر خلاف آیات دیگر قرآن است و نه از عموم آیه فوق بیرون می باشد.(تفسیر نمونه/آیت الله مكارم شیرازی)
در روایتی آمده که امیرالمؤمنین(علیه السلام) در تفسیر آیه" وَابْتَغُواْ إِلَیهِ الْوَسِیلَةَ " فرمودند: (منم وسیله خداى تعالى)
همچنین از رسول خدا(صلی الله علیه و آله) روایت شده كه فرمودند: (از خداى تعالى براى من درخواست وسیله كنید كه "وسیله" درجه ‏اى است در بهشت كه به جز یك نفر به آن درجه نمی ‏رسد و امیدوارم آن یك بنده خدا من باشم.)
با دقت در روایت و تطبیق با معنای آیه خواهید دید كه وسیله عبارت است از مقامى كه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نزد پروردگارش دارد، و آن جناب به وسیله آن مقام می ‏تواند به درگاه خداى تعالى تقرب جوید، و آل طاهرینش و بعد از آنان صالحان از امتش به آن جناب ملحق می ‏شوند، هم چنان كه در بعضى از روایات صادره از آل محمد(علیهم السلام) آمده كه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) دست به دامن پروردگارش می ‏زند و ما دست به دامن او مى‏زنیم و شما (شیعیان ما) دست به دامن ما می ‏زنید. (المیزان/علامه طباطبایی(ره))
در قرآن چندین مصداق برای توسل آمده که طبق این آیات وسیله قرار دادن مقام انسانی صالحی در پیشگاه خدا و طلب چیزی از خداوند به خاطر او، به هیچ وجه ممنوع نیست و منافات با توحید ندارد.
در ادامه به چند مورد از آنها اشاره می کنیم:

توسّل برادران یوسف به حضرت یعقوب (علیه السلام) جهت طلب استغفار
در قرآن آمده پس از آنکه برادران یوسف فهمیدند برادرشان عزیز مصر است و متوجه گناهان خود شدند از پدر تقاضا کردند برایشان طلب استغفار کند." قَالُواْ یَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّا كُنَّا خَاطِئِینَ "(پسران یعقوب) گفتند: اى پدر، براى گناهان ما (از خداوند) آمرزش بخواه، كه همانا ما خطاكار بودیم.)(یوسف 97)
و پدرشان نیز پذیرفت." قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّیَ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ "(گفت: به زودى براى شما از پروردگار خویش آمرزش می ‏خواهم (بگذارید شب جمعه شود یا روز وصل یوسف رسد) مسلّما او همان بسیار آمرزنده و مهربان است.)(یوسف 98)
از آیات فوق استفاده می شود که تقاضای استغفار از شخص دیگر نه تنها منافات با توحید ندارد، بلکه راهی است برای رسیدن به لطف پروردگار، وگرنه چگونه ممکن بود یعقوب پیامبر، تقاضای فرزندان را دائر به استغفار برای آنان بپذیرد، و به توسل آنها پاسخ مثبت دهد.
شفاعت پیامبران و امامان و بندگان صالح خدا كه طبق صریح قرآن باعث تقرب به پروردگار می گردد، در مفهوم وسیع توسل داخل است، و همچنین پیروى از پیامبر و امام و گام نهادن در جاى گام آنها زیرا همه اینها موجب نزدیكى به ساحت قدس پروردگار می ‏باشد حتى سوگند دادن خدا به مقام پیامبران و امامان و صالحان كه نشانه علاقه به آنها و اهمیت دادن به مقام و مكتب آنان می ‏باشد جزء این مفهوم وسیع است.

توسّل به پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) جهت آمرزش گناهان
خداوند در قرآن کریم از عمل برخی از مؤمنین گنهکار گزارش داده است که به نزد رسول خدا آمده و از ایشان درخواست می‌کردند تا از درگاه خداوند برای ایشان طلب آمرزش و بخشش نماید: " وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ لِیُطَاعَ بِإِذْنِ اللّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُواْ أَنفُسَهُمْ جَآۆُوكَ فَاسْتَغْفَرُواْ اللّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُواْ اللّهَ تَوَّابًا رَّحِیمًا " (و ما هیچ رسولى را نفرستادیم مگر آنكه به یارى و توفیق خدا از وى اطاعت شود. و اگر آنها هنگامى كه به خویشتن ستم كردند نزد تو می ‏آمدند، آن گاه از خداوند آمرزش می ‏خواستند و رسول خدا نیز براى آنها طلب آمرزش می‏كرد بی ‏تردید خدا را بسیار توبه ‏پذیر و مهربان می ‏یافتند.)(نساء 64)
این آیه صریحاً می گوید که آمدن به سراغ پیامبر(صلی الله علیه و آله) و او را بر در درگاه خدا شفیع قرار دادن، و وساطت و استغفار او برای گنهکاران مؤثر است، و موجب پذیرش توبه، و رحمت الهی است.
با توجه به این آیه اگر وساطت و دعا و استغفار و شفاعت خواستن از پیامبر(صلی الله علیه و آله) شرک بود ، چگونه ممکن بود که قرآن چنین دستوری را به گنهکاران بدهد.
البته بدیهی است پیامبر(صلی الله علیه و آله) آمرزنده گناه نیست، او تنها می تواند از خدا طلب آمرزش کند. جالب توجه این است که قرآن نمی گوید: تو برای آنها استغفار کن بلکه می گوید"رسول" برای آنها استغفار کند، این تعبیر گویا اشاره به آن است که پیامبر(صلی الله علیه و آله) از مقام و موقعیتش استفاده کند و برای خطا کاران توبه کننده استغفار نماید.

فاطمه خالکی   
بخش قرآن تبیان

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ویژه نامه امام حسین علیه السلام

مؤسسه جهانی سبطین علیهما السلام

loading...
@sibtayn_fa

نسخه اندرویدی کتاب العروة الوثقي والتعليقات عليها

 

کوتاه و شنیدنی

تنها روضه ای که امام حسین( علیه السلام) آن را قبول کرد

مدت زمان فايل :7 دقيقه و 09 ثانيه

حجم فایل : 2.88 مگا بایت

به مناسبت فرا رسیدن ماه محرم

بلبل سه ساله حسین علیه السلام

مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 46 ثانيه

حجم فایل : 1.40 مگا بایت

حکایت اسارت و مصائب دخت سه ساله ابا عبدالله علیه السلام

گفت : امام را به علی اکبرش قسم بده

مدت زمان فايل : 2 دقيقه و 53 ثانيه

حجم فایل : 769 کیلو بایت

ذکر خاطرای از مرحوم آیت الله مرعشی نجفی

چگونه عمل یک جوان باعث شادی امام حسین علیه السلام شد؟

مدت زمان فايل : 3 دقيقه و 19 ثانيه
حجم فایل : 1.03 مگا بایت
حکایتی از کار پسندیده جوانی که باعث شد امام به استقبالش

حکایتی از شمرخوان تعزیه امام حسین علیه السلام پس از مرگ

مدت زمان فايل : 3 دقيقه و 34 ثانيه
حجم فایل : 1.10 مگا بایت
حکایت از اینکه هرکس به هر اندازه که میتواند خود در

وعده امام صادق علیه السلام به مومنی که برای امام حسین علیه السلام بغض کرد

مدت زمان فايل : 2 دقيقه و 45 ثانيه
حجم فایل : 731 کیلو بایت
حکایت از شخصی که نمی توانست به زیارت قبر امام حسین علیه

تاج افتخار برای حرّ ابن یزید ریاحی

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 36 ثانيه

حجم فایل : 3.77 مگابایت

برادران حضرت عباس(ع) جان فدای امام حسین (ع)

مدت زمان فايل : 49 ثانيه

حجم فایل : 765 کیلو بایت

جُون غلام ابوذر خود را وقف اهل بیت (ع) کرده بود

مدت زمان فايل : 1 دقيقه و 18 ثانيه

حجم فایل : 1.13 مگا بایت

نمونه صبر و ایثار

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 39 ثانیه
حجم فایل : 1.14 مگا بایت
حکایت حضور پیدا کردن پسران حضرت زینب سلام الله علیهم و

دو طفل شهید روز عاشورا

مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 9 ثانیه
حجم فایل : 1.19 مگا بایت
حکایت تشنگی اطفال کاروان اهل بیت علیهم السلام در صحرای

آیینه تمام نمای پیامبر صلی الله علیه و آله

مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 56 ثانیه

حجم فایل : 1.40 مگا بایت

حکایتی از اخلاق و رفتار حضرت علی اکبر علیه السلام

حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها دستم را گرفت !

مدت زمان فايل : 13 دقيقه و 59 ثانیه
حجم فایل : 3.28 مگا بایت
حکایتی شنیدنی از توبه جوان گناهکار در شب عاشورا و حمایت

قاسم ابن الحسن نوجوان دلاور

حجت الاسلام رفیعی

 

مدت زمان فايل : 2 دقيقه و 44 ثانيه

إن تنکرونی فأنا ابن الحسن (ع)

امام حسین (ع) چشم به راه حبیب ابن مظاهر اسدی

حجت السلام هاشمی نژاد

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 10 ثانيه

حبیب ابن مظاهر آرزوی شرکت در مجالس روضه را دارد

عبد الله ابن حسن (ع) سپر بلای عمو

حجت الاسلام بندانی


 
مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 15 ثانيه
حکایت جان فدایی نوجوان یازده ساله امام حسن علیه

چرا به حضرت عباس علیه السلام باب الحوائج میگویند ؟

حجت الاسلام هاشمی نژاد


 
مدت زمان فايل : 5 دقيقه و 41 ثانيه
ذکر کرامتی از کرامات حضرت ابوالفضل عباس علیه

Previous Next

روزشمارتاریخ اسلام

1 محرّم الحرام

 ١ محرّم الحرام ١ ـ آغاز ايّام حزن آل محمد(علیهم السلام)٢ ـ حادثه شعب ابیطالب٣ ـ اولین جمع...


ادامه ...

2 محرّم الحرام

٢ محرّم الحرام ورود كاروان حسینی به كربلابنا بر مشهور در روز دوم محرم سال 61 هـ .ق....


ادامه ...

3 محرّم الحرام

 ٣ محرّم الحرام ١ـ دعوت جهانی اسلام توسط پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله)٢ـ نامه‌ امام حسین (علیه...


ادامه ...

4 محرّم الحرام

٤ محرّم الحرام سخنرانی عبید الله بن زیاد در مسجد كوفهعبید الله بن زیاد حاكم كوفه برای این...


ادامه ...

6 محرّم الحرام

١ـ یاری خواستن حبیب بن مظاهر از بنی اسد٢ـ اولین محاصره آب فرات1ـ یاری خواستن حبیب بن...


ادامه ...

7 محرّم الحرام

 ٧ محرّم الحرام ممنوعیت استفاده از آب فرات برای كاروان امام حسین(علیه السلام)بعد از آنكه عبیدالله بن زیاد،...


ادامه ...

8 محرّم الحرام

ملاقات امام حسین(علیه السلام) با عمر بن سعد در كربلاامام حسین(علیه السلام) به هیچ وجه راضی به...


ادامه ...

9 محرّم الحرام

١ ـ محاصره خیمه‌های امام حسین(علیه السلام) در كربلا٢ ـ رد امان نامه شمر توسط حضرت ابوالفضل...


ادامه ...

10 محرّم الحرام

١ـ عاشورای حسینی٢ـ وفات حضرت امّ سلمه (سلام الله علیها)٣ـ هلاكت عبیدالله بن زیاد٤ـ قیام حضرت مهدی...


ادامه ...

11 محرّم الحرام

١ـ حركت كاروان اسیران از كربلا٢ـ برگزاری مجلس ابن زیاد ملعون1ـ حركت كاروان اسیران از كربلاعمربن سعد...


ادامه ...

12 محرّم الحرام

١ـ دفن شهدای كربلا٢ـ ورود کاروان اسرای کربلا به كوفه٣ـ شهادت امام سجاد‌(علیه السلام)1ـ دفن شهدای كربلاروز...


ادامه ...

13 محرّم الحرام

١ـ اسرای اهل بیت‌(علیهم السلام) در مجلس ابن زیاد٢ـ نامه عبیدالله بن زیاد به یزید٣ـ شهادت عبدالله...


ادامه ...

15 محرّم الحرام

 ورود نمایندگان طایفه «نَخَع» به مدینه و پذیرش دین اسلامرسول گرامی اسلام‌(صلی الله علیه و آله) در...


ادامه ...

19 محرّم الحرام

حركت كاروان اسیران كربلا از كوفه به طرف شام یزید ملعون در جواب نامه عبیدالله بن زیاد به...


ادامه ...

20 محرّم الحرام

مراسم عروسی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)بنا بر قول مشهور شب بیست و یكم محرم سال...


ادامه ...

25 محرّم الحرام

١ـ شهادت سيّد الساجدین علی بن الحسین‌(علیهما السلام)٢ـ قتل «محمد امین» به دستور برادرش «مأمون»1ـ شهادت سيّد...


ادامه ...

26 محرّم الحرام

١ـ شهادت علی بن الحسن المثلث‌٢ـ محاصره شهر مكه و سنگ باران كعبه توسط سپاه یزید1ـ شهادت...


ادامه ...

28 محرّم الحرام

١ـ رحلت حذیفه بن یمان٢ـ ورود كاروان اسرای اهل بیت‌(علیهم السلام) به بعلبك٣ـ تبعید امام جواد‌(علیه السلام)...


ادامه ...
01234567891011121314151617

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

انتشارات مؤسسه جهانی سبطين عليهما السلام
  1. كتابخانه
  2. کلیپ های تصویری
  3. سخنرانی
  4. آرشيو صوتی
  5. مداحی محرم

قرآن كريم














ویژه نامه محرم الحرام



























گالری تصاویر حرم امام حسین علیه السلام

سلام ، برای ارسال سؤال خود و یا صحبت با کارشناس سایت بر روی نام کارشناس کلیک و یا برای ارسال ایمیل به نشانی زیر کلیک کنید[email protected]

تماس با ما
Close and go back to page